πτώχευση

ΧΡΕΩΚΟΠΙΑ: Μια ιδιαίτερα επικερδής μπίζνα με χορηγό τους εργαζόμενους

Posted on

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

(δημοσιεύτηκε στο Πριν, 2.10.11)

Θέμα χρόνου και …τρόπου είναι πλέον η χρεοκοπία της Ελλάδας. Η τελική ρύθμιση των δύο αυτών παραμέτρων θα σημάνει μεν το τέλος των αλληλοαναιρούμενων και χαοτικών σεναρίων για το μέλλει γεννέσθαι με την ελληνική οικονομία και περισσότερο την ευρωζώνη. Θα σηματοδοτήσει όμως και την αρχή ενός νέου κύκλου αίματος στο εσωτερικό, μια πρωτοφανή, πολύ πιο βάρβαρη επίθεση στα κοινωνικά και εργασιακά μας δικαιώματα, ακόμη και σε σχέση με αυτήν που είναι σε εξέλιξη την τελευταία διετία από τους «μεσίτες» του ΠΑΣΟΚ.

Η χρεοκοπία της ελληνικής οικονομίας θα πάρει την μορφή ενός νέου, γενναίου κουρέματος του ελληνικού δημόσιου χρέους, ακόμη και της τάξης του 50%. Η προοπτική αυτή πρώτ’ απ’ όλα συνιστά την πιο παταγώδη πολιτική χρεωκοπία των κυβερνητικών σχεδίων που από την Άνοιξη του 2010 σερβίρονταν υπό την απειλή της χρεοκοπίας: Μνημόνιο ή χρεοκοπία, Μεσοπρόθεσμο ή χρεοκοπία κοκ. επαναλάμβανε κάθε τρεις και λίγο η κυβέρνηση και ο φιλικός της Τύπος για να φτάσουμε στο σημείο να έχουμε δεχθεί ήδη πλήθος Μνημονίων, ένα Μεσοπρόθεσμο ενώ ήδη ετοιμάζεται άλλο ένα «αναθεωρημένο» που θα κατατεθεί στον Οκτώβρη και η χρεοκοπία να είναι προ των πυλών. Τούτη, η αναπάντεχη φαινομενικά, εξέλιξη δεν σημαίνει ότι απέτυχαν. Η πέρα για αποτελεσματική επιχείρηση ξεφορτώματος των ελληνικών ομολόγων από τις γαλλογερμανικές τράπεζες, κατεδάφισης των εργασιακών δικαιωμάτων και ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας, διαβεβαιώνει πως το ζητούμενο της ιδεολογικής τρομοκρατίας και των Μνημονίων δεν ήταν η αποφυγή της πτώχευσης αλλά η κοινωνική αναδιανομή και η μεταβίβαση του πλούτου από το εσωτερικό στο εξωτερικό της χώρας. Αυτή η επιχείρηση είναι σε εξέλιξη και πρόκειται για μια επιχείρηση που θα αποδειχθεί εξαιρετικά επωφελής απ’ όσους την «τρέχουν»!

Εκ πρώτης όψεως αυτή η εκτίμηση δεν δικαιολογείται. Πως είναι δυνατό να επωφεληθούν οι τράπεζες από ένα κούρεμα των ομολόγων που έχουν στα χαρτοφυλάκια τους, είναι το ερώτημα που τίθεται, από τη στιγμή που θα υποστούν απώλειες. Η απάντηση ωστόσο δεν βρίσκεται στο -80 ή το -50 που είναι οι υποθετικές απώλειες από μια απομείωση της τάξης του 20%, όπως αυτή που αποφασίστηκε με τη συμφωνία της 21ης Ιουλίου, ή του 50% που θα αποφασιστεί τους επόμενους μήνες. Η απάντηση βρίσκεται στο θετικό πρόσημο(!) που έχουν οι αφαιρέσεις της αποφασισμένης ή επικείμενης απομείωσης από την τιμή στην οποία σήμερα(!) διαπραγματεύονται στην δευτερογενή αγορά τα ελληνικά ομόλογα κι όχι φυσικά την ονομαστική τους αξία. Κι εδώ, βάσει του ότι η τιμή τους φτάνει στο 36% της ονομαστικής προκύπτει κέρδος, όχι ζημιά για το κηφηναριό των τραπεζιτών και των κερδοσκόπων! Γι’ αυτό το λόγο από τον Ιούλιο και μετά, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 28 Σεπτέμβρη, έχει αυξηθεί η ζήτηση ελληνικών ομολόγων. Δίνεις δηλαδή 36 λεπτά και το αγοράζεις και μετά σου το επαναγοράζουν με 80 λεπτά, βάσει της συμφωνίας της 21ης Ιουλίου, ή με 50 λεπτά σε ένα ενδεχόμενο «γενναίο» κούρεμα. Στην μια περίπτωση κερδίζουν 44 και στην άλλη 14 λεπτά. Πως να μην γίνουν ανάρπαστα τα ελληνικά ομόλογα! «Η πέραση αυτού του εμπορίου είναι απλώς το τελευταίο σημάδι που δείχνει ότι η προσεκτικά δομημένη ανταλλαγή ομολόγων που συμφωνήθηκε μεταξύ της Ελλάδας και των πιστωτών του ιδιωτικού τομέα μπορεί να είναι μια πολύ πιο επωφελής συμφωνία για τους επενδυτές παρά για τους φορολογούμενους. “Ο καθένας ξέρει πως ήταν μια καλή συμφωνία για τις τράπεζες” δηλώνει ο Ότμαρ Ίσινγκ, κορυφαίος γερμανός οικονομολόγος που υπηρέτησε στην εκτελεστική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. “Δε θα βοηθήσει καθόλου την Ελλάδα”», δηλώνει στους New York Times. Και συνεχίζει η αμερικανική εφημερίδα: «Σύμφωνα με ένα άτομο με άμεση γνώση της συμφωνίας ανταλλαγής χρέους, περίπου 30% των επενδυτών που αναμένεται να συμμετάσχουν στην ανταλλαγή αγόρασαν τα ομόλογά τους μετά την 21η Ιουλίου. Δεν είναι οι αρχικοί κάτοχοι των ομολόγων – κατά βάση μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες – αλλά κυρίως κερδοσκόποι επενδυτές που επιδιώκουν να επωφεληθούν από την απότομη πτώση των τιμών των ελληνικών ομολόγων».

Επομένως κάθε άλλο παρά ζημιές θα εγγράψουν οι πιστωτές σε περίπτωση κουρέματος του δημόσιου χρέους. Η χρεοκοπία ωστόσο (γιατί περί αυτού θα πρόκειται όσο κι αν βγουν τα παπαγαλάκια να την εμφανίζουν σαν μια νέα, σπουδαία επιτυχία της κυβέρνησης Τσολάκογλου) η πέμπτη μάλιστα χρεοκοπία μετά απ’ αυτές του 1827, του 1843, του 1893 και του 1932 παρότι θα αποδειχθεί ευκαιρία για νέα κέρδη από την μεριά των πιστωτών, σε ό,τι αφορά τους εργαζόμενους και την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία θα αποδειχθεί τεράστια κοινωνική καταστροφή. Το σχέδιο με την κωδική ονομασία Εύρηκα όπως περιγράφτηκε στον Τύπο τις προηγούμενες μέρες (και το οποίο επεξεργάστηκε ιδιωτική εταιρεία συμβούλων) συμπυκνώνει τα σενάρια που αρχίζουν να σχηματοποιούνται στην ίδια την Γερμανία για το αντίτιμο που θα καταβάλει η Ελλάδα «των κάτω» για την χρεοκοπία. Στην πραγματικότητα, θα γίνει και με την χρεοκοπία ό,τι ακριβώς συνέβη και με τη «διάσωση», που αν και επωφελής για τους Γερμανούς, στο εσωτερικό πουλήθηκε …χρυσάφι κι αποτέλεσε χρυσή ευκαιρία για νέα μέτρα λιτότητας, που μας βυθίζουν στην εξαθλίωση. Καθόλου τυχαία δεν ήταν σε αυτό το πλαίσιο η δήλωση στο περιοδικό Business Week του γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, (ο οποίος συχνά στον Διεθνή Τύπο χαρακτηρίζεται κι ως «no-nonsense» ή «ο άνθρωπος που δε λέει τίποτε το περιττό» σε ελεύθερη μετάφραση) ότι «η Ελλάδα θα χρειαστεί 10 χρόνια για να βγει από την κρίση».

Το γερμανικό σχέδιο περιλαμβάνει τρεις κυρίως παραμέτρους. Αρχικά προβλέπει την μεταβίβαση όλων των περιουσιακών στοιχείων της Ελλάδας, που υπολογίζονται σε 125 δισ. ευρώ σε ένα χαρτοφυλάκιο, η διαχείριση του οποίου θα ανατεθεί στο εξωτερικό. Το ξεπούλημα δηλαδή της ελληνικής δημόσιας περιουσίας θα γίνει κατ’ ευθείαν από το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες, με αποτέλεσμα να μείνουν όνειρα θερινής νυκτός οι ελπίδες που έθρεφαν οι έλληνες μαυραγορίτες, όπως για παράδειγμα μέλη και στελέχη του ΣΕΒ, ότι θα αρπάξουν και οι ίδιοι έστω και κάποια ψίχουλα από την πίτα. «Ούτε αυτά» προστάζει το Τέταρτο Ράιχ, με τη σύμφωνη γνώμη των δωσίλογων της κυβέρνησης Παπανδρέου.

Το δεύτερο σκέλος των «αντιποίνων» προβλέπει κατάληψη του υπουργείου Οικονομικών από γερμανούς τεχνοκράτες, οι οποίοι θα έχουν τον πρώτο και τελευταίο λόγο για κάθε δαπάνη του ελληνικού δημοσίου. Για κάθε ευρώ. Μοναδικό ζητούμενο θα είναι να εμφανίζονται πλεονάσματα σε κάθε χρήση που θα πάψει φυσικά να είναι ετήσια και θα γίνει μηνιαία! Κι αν εμφανίζονται ελλείμματα τότε δεν θα πληρώνονται ούτε μισθοί, ούτε συντάξεις! Το θεσμικό πλαίσιο το έχει ήδη ετοιμάσει η κυβέρνηση του Γιωργάκη Τσολάκογλου που πλέον χαρακτηρίζεται μεταβατική, λόγω και της αδυναμίας της να πετύχει όσα υποσχέθηκε. Η δημόσια επίπληξη της Μέρκελ στον Γιωργάκη, που άκουγε δίπλα της σαν κρετίνος, για την απογοήτευση που προκαλεί η Ελλάδα, σηματοδοτεί το τέλος της προστασίας που ανέκαθεν απολάμβαναν οι συνεργάτες και οι κουκουλοφόροι, όταν έκαναν καλά τη δουλειά τους. Το χρηματοδοτικό κενό που εμφανίζεται μέχρι το τέλος του έτους ακόμη κι αν προχωρήσει το ξεπούλημα των 10 επιχειρήσεων, από τις οποίες αναμένουν να εισπράξουν 5 δισ. ευρώ, ακόμη κι αν εισπράξουν τα 23 δισ. από τα έκτακτα φορολογικά μέτρα (γεγονός αδύνατο, όπως έδειξε και η παράταση της προθεσμίας για την καταβολή της πρώτης δόσης του χαρατσιού που έληγε προχθές, Παρασκευή) απειλεί να καταβροχθίσει πριν απ’ όλους τα ανδρείκελα του υπουργικού συμβουλίου.

Πρόκειται για κενό που, απαιτείται να τονίσουμε, είναι πριν απ’ όλα δημιούργημα των πληρωμών για τόκους που θα φθάσουν τα 4 δισ. ευρώ και για ομόλογα που λήγουν αξίας 8,5 δισ. ευρώ. Όρος επομένως για την ανατροπή αυτού του εφιάλτη είναι η παύση πληρωμών και η διαγραφή του δημόσιου χρέους και η έξοδος φυσικά από το ευρώ, που θα λειτουργήσει προς όφελος των εργαζομένων. Πρόκειται για προοπτική που απεύχεται ολόκληρο το πολιτικό σύστημα από την κυβέρνηση Τσολάκογλου μέχρι την καθεστωτική Αριστερά (όπως έδειξαν οι πανομοιότυπες δηλώσεις της Παπαρήγα και του Τσίπρα) και φυσικά η οικονομική ελίτ που οδήγησε την Ελλάδα στη χρεοκοπία. Αλήθεια πόση υποκρισία θέλει για να δηλώνει κανείς ότι οι ωφελημένοι από την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ θα είναι οι απατεώνες, όπως έκανε την προηγούμενη Κυριακή ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας στον Αλέξη Παπαχελά (βλέπε Wikileaks); Παρεμπιπτόντως ως δική του συμβολή στον αγώνα για την κάθαρση του δημόσιου βίου δεν δίνει ο Απόστολος Ταμβακάκης στη δημοσιότητα τις μισθοδοσίες των δημοσιογράφων που «μπουκώνει» η Εθνική; Επίσης δεν μας λέει τι έκανε η Εθνική Τράπεζα τα χρήματα που μάζεψε από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου πέρυσι; Αύξησε άραγε την κεφαλαιακή της επάρκεια με τα 2,8 δισ. ευρώ που συγκέντρωσε, όπως είχε προαναγγείλει; Είναι ερωτήσεις που δεν έγιναν από τον διευθυντή της Καθημερινής…

Τρίτο και πιο φαρμακερό είναι το μέτρο μετατροπής της Ελλάδας σε αποικία της Γερμανίας, μέσω της μετατροπής της σε μια απέραντη Ειδική Οικονομική Ζώνη. Ήδη σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα τουλάχιστον τέσσερις περιφερειάρχες έχουν προχωρήσει σε συζητήσεις με Γερμανούς που αφορούν το νομικό τρόπο κατά τον οποίο θα ξεπεραστούν οι τελευταίες ασήμαντες λεπτομέρειες για την υλοποίηση του σχεδίου, δεδομένου ότι το κοινοτικό δίκαιο απαγορεύει στο όνομα της εγγύησης του ελεύθερου ανταγωνισμού την δημιουργία μακιλαδόρας εντός των γεωγραφικών ορίων της ΕΕ. Γι’ αυτό τον λόγο αντίστοιχες ζώνες που είχαν δημιουργηθεί στην Πολωνία, αμέσως μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού», με το πέρας μιας μεταβατικής περιόδου που λήγει το 2012, θα καταργηθούν τουλάχιστον επισήμως και θα μεταφερθούν στην Ελλάδα. Οι έλληνες εργαζόμενοι έτσι γίνεται η προσπάθεια να μετατραπούν στα νέα θύματα, τους νέους ηττημένους της επέλασης του κεφαλαίου.

πηγή: http://leonidasvatikiotis.wordpress.com/

Τι σημαίνει για την Ελλάδα χρεοκοπία και πτώχευση;

Posted on

...παράλληλες ζωές

Του Δημήτρη Καζάκη

Η κυρίαρχη προπαγάνδα, στην προσπάθειά της να αποπροσανατολίσει και να τρομοκρατήσει τον απλό κόσμο, έχει οικοδομήσει ορισμένους συγκεκριμένους μύθους γύρω από έννοιες και καταστάσεις σχετικά με τη χρεοκοπία και την πτώχευση. Έτσι π.χ. ισχυρίζεται ότι η χρεοκοπία και η πτώχευση μιας χώρας ισοδυναμούν με ολοκληρωτική καταστροφή για τον πληθυσμό και κυρίως για τους εργαζόμενους.

Αυτό είναι αλήθεια μόνο όταν οι κυβερνήσεις που οδηγούνται σε πτώχευση παραδίδονται αμαχητί στους δανειστές τους και αρνούνται να προασπίσουν τα συμφέροντα της χώρας και των πολιτών της. Όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της Ελλάδας, όταν η κυβέρνηση με τη δανειακή σύμβαση και το μνημόνιο διάλεξε να εξασφαλίσει τα συμφέροντα των δανειστών έναντι του λαού και της χώρας.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος που ιστορικά η έννοια της κρατικής χρεοκοπίας δεν είχε την αρνητική φόρτιση που έχει σήμερα. Τον 18ο αιώνα, π.χ., ένας από τους πατέρες της κλασικής πολιτικής οικονομίας, ο Άνταμ Σμιθ, θεωρούσε αυτονόητο το εξής:

«Όταν τα εθνικά χρέη έχουν συσσωρευτεί πλέον σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, είναι μάλλον, όπως πιστεύω, αδύνατο να πληρωθούν με δίκαιο και ολοκληρωμένο τρόπο. Η απελευθέρωση των δημοσίων εσόδων, αν υπάρχει η δυνατότητα να συμβεί, μπορεί να γίνει μόνο μέσα από μια χρεοκοπία». [1]

Την εποχή εκείνη ήταν αδιανόητο να τεθεί ένα κράτος στη διάθεση ιδιωτών δανειστών και επομένως η μονομερής κρατική χρεοκοπία ισοδυναμούσε με «απελευθέρωση των δημόσιων εσόδων» από τα βάρη της πληρωμής των δανείων.

Στους αιώνες που πέρασαν από την εποχή του Άνταμ Σμιθ οι δανειστές μετεξελίχθηκαν σε χρηματιστές και τραπεζίτες με τεράστια επιρροή ανά την υφήλιο και τα κράτη διαχωρίστηκαν σε δυο ομάδες: μια χούφτα κράτη – δουλοκτήτες και στα υπόλοιπα κράτη – δούλους, όπου ο δανεισμός – και κυρίως ο εξωτερικός – αποτέλεσε έναν από τους βασικούς μοχλούς επιβολής της δουλοκτητικής σχέσης.

Έτσι η έξαρση του δανεισμού, ιδίως από τις διεθνείς αγορές, συνοδευόταν πάντα από πολιτική και οικονομική εξάρτηση, υποτέλεια και εξαναγκασμό. Επομένως η άρνηση της πληρωμής των χρεών από ένα κράτος έπρεπε να στιγματιστεί και να αποτελέσει ανοσιούργημα άνευ προηγουμένου.

Κι εκεί όπου στην επίσημη δημόσια οικονομία έως και τον Mεσοπόλεμο η άρνηση πληρωμής αποτελούσε μια αποδεkτή επιλογή για ένα κράτος, χωρίς σοβαρές συνέπειες γι’ αυτό, στη μεταπολεμική περίοδο αυτό άλλαξε. Η επίσημη δημόσια οικονομική απεφάσισε ότι αυτό ήταν ανήκουστο. Έτσι φτιάχτηκαν μερικοί μύθοι που επιβιώνουν και χρησιμοποιούνται έως σήμερα για να τρομοκρατούν τους αφελείς και ανίδεους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Τελικά υπάρχει λύση;

Posted on Updated on

(samuel_francois ie_jambe2)

Πτώχευση και αναδιάρθρωση ή άρνηση του χρέους;


Του Δημήτρη Καζάκη*

Η Πέμπτη 6 Μαΐου, όταν ψηφίστηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος η παράδοση της χώρας στον μηχανισμό κατοχής Ε.Ε. και ΔΝΤ, θα καταγραφεί στην ιστορία με τα μελανότερα χρώματα. Τι ισχυρίστηκε ο πρωθυπουργός για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα;

«Δεν άκουσα και δεν έχει ακούσει κανένας εναλλακτική λύση. Πολύ θα το θέλαμε. Πείτε, εξηγήστε τι θα συμβεί αν χρεοκοπήσει η χώρα, αν κηρύξει στάση πληρωμών. Τι θα γίνει με τους μισθούς και τις συντάξεις, που όλοι κοπτόμαστε, κατά τα άλλα;Τι θα γίνει, κύριοι της Ν.Δ., με ένα κράτος που δεν μπορεί να δώσει τίποτα; Τι θα γίνει με τις καταθέσεις των κόπων του ελληνικού λαού σε μια οικονομία που θα καταρρεύσει;» (Βουλή, 6.4).

Όταν ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του εκφράζουν την «αγωνία» τους για «αποφυγή της χρεοκοπίας», δεν εννοούν τη δεδομένη πτώχευση της χώρας, αλλά τη διασφάλιση με κάθε μέσο και τρόπο των τεράστιων υπερκερδών που προσδοκούν να απομυζήσουν από τη χώρα οι αγορές. Έτσι πιστεύουν οι ευρωκρατούντες ότι θα συγκρατήσουν το ευρώ, του οποίου η επιβίωση, μέρα με τη μέρα, γίνεται όλο και πιο αμφίβολη.

Μιλάμε δε για δεδομένη πτώχευση της χώρας, όχι μόνο επειδή οι αγορές τη θεωρούν ως τέτοια και ποντάρουν σ’ αυτήν, αλλά κυρίως διότι ο ίδιος ο χαρακτήρας του προγράμματος «στήριξης» της Ε.Ε. και του ΔΝΤ το εξασφαλίζει. Κι αυτό επειδή τα 110 δισ. ευρώ που υπόσχεται – στον βαθμό που θα δοθούν – όχι μόνο δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της πλήρους αδυναμίας αποπληρωμής του χρέους, αλλά το επιδεινώνουν καταδικάζοντας την Ελλάδα στη χειρότερη ύφεση της μεταπολεμικής ιστορίας της.

Πρόκειται στην ουσία για πρόσθετο δανεισμό της χώρας με όρους και προϋποθέσεις επαχθείς. Γι’ αυτό τον λόγο και ο κ. Παπακωνσταντίνου έφερε την τροπολογία στη Βουλή που του δίνει εν λευκώ εξουσιοδότηση να κλείνει συμβάσεις με την «τρόικα» δίχως να είναι υποχρεωμένος να τις φέρνει στο κοινοβούλιο και να αποκαλύπτει έτσι το περιεχόμενό τους.

Ο Ντάνιελ Γκρος, διευθυντής του Κέντρου Μελετών για Ευρωπαϊκές Πολιτικές, ενός ινστιτούτου που χρηματοδοτείται από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ε.Ε. και την ίδια την Κομισιόν, εκτίμησε πρόσφατα ότι για κάθε 1% μείωση του ΑΕΠ της Ελλάδας σε κρατικές δαπάνες, η συνολική ζήτηση της χώρας πέφτει κατά 2,5% του ΑΕΠ. Αν λοιπόν η κυβέρνηση μειώσει πράγματι τις δαπάνες κατά 15% του ΑΕΠ, το αρχικό σοκ στη ζήτηση μπορεί να υπερβεί το 30% του ΑΕΠ. Ανάλογες εκτιμήσεις κάνουν σχεδόν όλοι οι διεθνείς αναλυτές, που βλέπουν την πτώση του ΑΕΠ της χώρας για την τριετία ανάμεσα στο 25% και το 37%.

Αυτό σημαίνει εκτίναξη της επίσημης ανεργίας στο 30% και αντίστοιχη πτώση του καθαρού τζίρου της αγοράς με πάνω από τα δύο τρίτα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να κλείνουν. Τα δεδομένα αυτά θα σημάνουν αναπόφευκτα δημοσιονομική κατάρρευση και μια μακροχρόνια ύφεση, που πολλοί εκτιμούν ότι ίσως να μην είναι αντιστρέψιμη.

Αυτό έκανε τον Σάιμον Τζόνσον, οικονομικό σύμβουλο του ΔΝΤ και του προέδρου των ΗΠΑ, να γράψει στις 7 του μηνός ότι:

«Η Ελλάδα πρέπει να καταλήξει σε μια αναδιάρθρωση του χρέους. Το πρόγραμμα του ΔΝΤ το κάνει ολοφάνερο: Πώς είναι δυνατόν η Ελλάδα να πραγματοποιήσει ένα σύνολο από 19% του ΑΕΠ σε περικοπές, μόνο και μόνο για να καταλήξει με 149% του ΑΕΠ σε χρέος και έναν λογαριασμό στο διηνεκές για να πληρώνει στους Γερμανούς, Γάλλους και άλλους ξένους ομολογιούχους περίπου το 10% του ετήσιου εισοδήματος μόνο και μόνο για να καλύπτει τους τόκους;».

Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε εκατοντάδες ανάλογες εκτιμήσεις από κάθε είδους αναλυτή της διεθνούς αγοράς, των τραπεζών και θεσμικών επενδυτών, που καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα: η αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας είναι ζήτημα χρόνου! Γι’ αυτό η αγορά φέρεται αδυσώπητα στην Ελλάδα, ώστε οι κερδοσκόποι ομολογιούχοι να ισχυροποιήσουν τη θέση τους σε αναμονή μιας αναδιαπραγμάτευσης, που πάντα προηγείται της αναδιάρθρωσης του χρέους.


Τι είναι η αναδιάρθρωση του χρέους

Αναδιάρθρωση του χρέους γίνεται όταν μια χώρα δηλώνει επίσημα ότι αδυνατεί να πληρώσει τους δανειστές της και προχωρά σε πτώχευση. Προηγείται ένας κύκλος διαπραγματεύσεων με τους δανειστές ομολογιούχους. Συνήθως οι διαπραγματεύσεις αυτές ξεκινούν πριν καν η χώρα δηλώσει επίσημα πτώχευση και προχωρήσει σε στάση πληρωμών. Όπως ακριβώς κάνει σήμερα και η ελληνική κυβέρνηση, η οποία εδώ και ένα μήνα έχει προσλάβει ξένους διαμεσολαβητές, όπως την εταιρεία Lazard, που ειδικεύονται στην αναδιαπραγμάτευση και αναδιάρθρωση του χρέους.

Τι αφορούν αυτές οι διαπραγματεύσεις; Πρώτα και κύρια την αντικατάσταση των ομολόγων που έχουν ήδη στα χέρια τους οι δανειστές του ελληνικού κράτους με νέα μεγαλύτερης διάρκειας και διαφορετικής αξίας. Με τον τρόπο αυτόν το κράτος δεν απαλλάσσεται από το χρέος του, απλά προσπαθεί να το μεταθέσει για αργότερα.

Φυσικά αυτό δεν γίνεται με το αζημίωτο. Οι ομολογιούχοι, για να συμφωνήσουν να ανταλλάξουν τις αξίες που κρατούν με τις νέες αξίες που προσφέρει το κράτος, ζητούν μεγάλες αποζημιώσεις και πολλά ανταλλάγματα. Έτσι μια τέτοια διαπραγμάτευση για την αναδιάρθρωση του χρέους καταλήγει όχι απλά να μεταθέτει το πρόβλημα του χρέους, αλλά να αυξάνει σημαντικά και το κόστος της εξυπηρέτησής του.

Ορισμένες φορές, κυρίως ύστερα από παρέμβαση του ΔΝΤ, εκτιμάται ότι το χρέος είναι τόσο μεγάλο ώστε το κράτος αδυνατεί να το πληρώσει ακόμη κι αν το μεταθέσει στο αόριστο μέλλον. Τότε, έπειτα πάντα από συμφωνία με τους ομολογιούχους, το κράτος εκδίδει νέα ομόλογα με μειωμένη αξία έναντι των παλιών. Έτσι η Αργεντινή εξέδωσε νέα ομόλογα το 2003 προς αντικατάσταση των παλαιών, στο 30% της αξίας που είχαν τα παλιά. Με αυτόν τον τρόπο διαγράφεται ένα μέρος των χρεών της χώρας, που συνεχίζει να αποπληρώνει το υπόλοιπο.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ευνοείται η χώρα. Κι αυτό διότι εξαρτάται από τους κατόχους των νέων ομολόγων και τις αποζημιώσεις και τα ανταλλάγματα που ζητούν. Στην περίπτωση της Αργεντινής, παρ’ ότι υπήρξε διαγραφή χρεών κατά 70%, το υπόλοιπο 30% βρέθηκε στα χέρια των πιο αδίστακτων επενδυτικών κεφαλαίων, που ονομάζονται «γύπες» (vulture funds), που συνέχισαν να πιέζουν αδιαλείπτως την Αργεντινή ζητώντας τεράστιες αποζημιώσεις.

Το αποτέλεσμα ήταν η Αργεντινή να οδηγηθεί φέτος πάλι στον δανεισμό από τη διεθνή αγορά ομολόγων, με επιτόκια πάνω από 15%, ώστε να βρει τα χρήματα για να αποζημιώσει τους «γύπες» ομολογιούχους. Έτσι μια εντυπωσιακή μονομερής διαγραφή χρέους, η πιο σημαντική των τελευταίων χρόνων, έκλεισε άδοξα, με τη χώρα να ξαναπέφτει στα χέρια των διεθνών τοκογλύφων!

Η άρνηση του χρέους


Με ποιο όπλο λοιπόν μπορεί ένα κράτος να εκβιάσει ή να πιέσει τους δανειστές του, ιδίως όταν πρόκειται για διεθνείς τοκογλύφους και κερδοσκόπους; Μόνο ένα: την άρνηση πληρωμής του χρέους. Αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι εκπρόσωποι του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου. Γι’ αυτό, όταν τη δεκαετία του ’80 οι χώρες της Λατινικής Αμερικής είχαν βρεθεί σε παρόμοια κρίση χρέους και κινδύνευαν κυρίως οι μεγάλες τράπεζες των ΗΠΑ, αλλά και διεθνώς, να υποστούν μεγάλες ζημιές από μια ενδεχόμενη παύση πληρωμών, ο Κίσινγκερ έτρεξε και ξεκαθάρισε τη στρατηγική που έπρεπε να ακολουθηθεί για να «διασωθεί η παγκόσμια οικονομία»: «Το πρώτο βήμα είναι να αλλάξουμε το πλαίσιο διαπραγμάτευσης: πρέπει να αφαιρεθεί από τους οφειλέτες – όσο είναι δυνατόν – το όπλο της παύσης πληρωμών. Οι βιομηχανικές δημοκρατίες χρειάζεται επειγόντως να προσφέρουν κάποιο είδος κρατικής βοήθειας έκτακτης ανάγκης προς τα απειλούμενα πιστωτικά ιδρύματα. Αυτό θα μειώσει τόσο την αίσθηση πανικού όσο και τη δυνατότητα των οφειλετών να εκβιάζουν» (Newsweek, 24.1.1983).

Έπειτα από πολλές πιέσεις, όλες οι υπερχρεωμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής ακολούθησαν τον δρόμο του Κίσινγκερ. Αποδέχτηκαν δηλαδή τις «βοήθειες» και προχώρησαν σε αναδιαπραγμάτευση του χρέους αντί να αρνηθούν μονομερώς να το πληρώσουν, όπως απαιτούσαν οι λαοί αυτών των χωρών. Το αποτέλεσμα ήταν, ύστερα από σχεδόν δυο δεκαετίες άγριας λιτότητας, μαζικής εξαθλίωσης του πληθυσμού και καταστροφής, να βρεθούν με υπερδιπλάσια χρέη από την εποχή της αναδιαπραγμάτευσης τη δεκαετία του ’80.

Άλλες χώρες κατάφεραν να επιβάλουν την άρνηση, όπως η Βενεζουέλα το 2001, η Αργεντινή το 2003, η Βολιβία το 2004, το Εκουαδόρ το 2008 κ.ο.κ., ενώ αλλού ο αγώνας ακόμη συνεχίζεται. Όσες χώρες το κατάφεραν, κατόρθωσαν να πατήσουν στα πόδια τους, άρχισαν μια νέα πορεία, έστω κι αν δεν έχουν κατορθώσει να λύσουν ακόμη τα προβλήματά τους, έστω κι αν υπάρχουν ενίοτε πισωγυρίσματα. Σε κάθε περίπτωση όμως γλίτωσαν την οικονομική και κοινωνική καταστροφή.

Τι σημαίνει άρνηση της πληρωμής του χρέους


Η ελληνική κυβέρνηση επισήμως επιχειρεί να ταυτίσει την άρνηση πληρωμής του χρέους με την πτώχευση της χώρας. Η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική. Άρνηση της πληρωμής του χρέους εδώ και τώρα, σημαίνει άμεση παύση πληρωμών προς τους δανειστές. Με απλά λόγια:

* Γλιτώνουμε τα 8 με 11 δισ. ευρώ που έχουμε να πληρώσουμε στις 19 Μαΐου και για τα οποία η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι αναγκάστηκε να αποδεχτεί τα σκληρά μέτρα που ζήτησε η «τρόικα».

* Γλιτώνουμε τα πάνω από 80 δισ. ευρώ που είμαστε αναγκασμένοι να καταβάλλουμε κάθε χρόνο στους δανειστές και για τα οποία είμαστε υποχρεωμένοι να δανειζόμαστε συνεχώς διογκώνοντας το δημόσιο χρέος.

1. «Μα δεν θα έχουμε λεφτά να πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις» ισχυρίζεται η κυβέρνηση.


Ψέμα.
Το 97% όσων δανειστήκαμε την τελευταία δεκαετία πήγαν στην εξυπηρέτηση παλαιότερων δανείων. Μόλις το 3% κάλυψε ελλείμματα του Δημοσίου!
* Μόνο
με την πτώχευση και την παύση πληρωμών που ετοιμάζουν η κυβέρνηση και οι επιτηρητές της δεν θα πληρώνονται μισθοί και συντάξεις.

* Μόνο με την πολιτική που ακολουθείται σήμερα είναι σίγουρο ότι αργά ή γρήγορα θα καταντήσουμε σαν την Ιρλανδία, την οποία οι περιοριστικές πολιτικές ανάγκασαν, μετά την περικοπή του 13ου και 12ου μισθού, να πληρώνει τους δημόσιους υπαλλήλους και συνταξιούχους κάθε δεύτερο ή τρίτο μήνα.

* Μόνο με αυτή την πολιτική θα βρεθεί στην ανάγκη η κυβέρνηση να δεσμεύσει τις λαϊκές καταθέσεις στις τράπεζες, όπως έγινε στην Αργεντινή, προκειμένου να περισώσει το τραπεζικό σύστημα της χώρας, το οποίο βρίσκεται ένα μόλις βήμα πριν από τη χρεοκοπία.

Αντίθετα, γλιτώνοντας από τον φόρο αίματος που πληρώνει η χώρα στους δανειστές, ο οποίος το 2009 έφτασε στο 35% του ΑΕΠ, όχι μόνο μπορούμε να συνεχίσουμε να πληρώνουμε μισθούς και συντάξεις, αλλά και με τους πόρους που θα περισώσουμε μπορούμε να προχωρήσουμε σε μια γενναία αναδιανομή εισοδημάτων προς όφελος πρώτα και κύρια των μισθωτών και συνταξιούχων. Κι αυτό όχι μόνο ή απλώς για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης ή βελτίωσης του επιπέδου της ζωής τους, αλλά γιατί μόνο έτσι μπορεί να ξεκινήσει μια αληθινή παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.


2. Μα, λένε, δεν θα μπορούμε να δανειστούμε για να καλύψουμε το έλλειμμα του κράτους.


Είναι αλήθεια ότι με την άρνηση της χώρας να αναγνωρίσει τις υποχρεώσεις της προς τους δανειστές της δεν θα μπορέσει ξανά να βγει στη διεθνή αγορά ομολόγων για να δανειστεί. Αυτό, όμως, δεν είναι κακό, αλλά καλό. Αλίμονο αν η χώρα χρειάζεται να δανείζεται από τη διεθνή κερδοσκοπία: έχει χάσει το παιχνίδι από χέρι. Αν εκλείψει η εξυπηρέτηση των δανείων, οι πραγματικές δανειακές ανάγκες της χώρας είναι ασήμαντες. Κάλλιστα μπορεί να τις καλύψει από το εσωτερικό, με όπλο το δικό της εθνικό νόμισμα, όπως έκανε για δεκαετίες πριν μπει στο ευρώ, χωρίς να κινδυνεύει από χρεοκοπία.

3. Το έλλειμμα του κράτους δεν αποτελεί ταμπού.


Αν το κράτος σπαταλά τα έσοδά του σε «ημετέρους», κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες και μεγαλοεργολάβους και γενικά στο «τάισμα» της κομματικής ολιγαρχίας, τότε τα ελλείμματά του είναι εκ φύσεως παρασιτικά και αποτελούν μεγάλο βραχνά για την οικονομία. Αντίθετα, αν το έλλειμμα του κράτους εντάσσεται σε ένα ευρύ δημοκρατικό σχέδιο επενδύσεων στην παραγωγή, που εξασφαλίζει για τον εργαζόμενο πληθυσμό σταθερή απασχόληση με αξιοπρεπείς αμοιβές και στην οικονομία ως σύνολο νέο εισόδημα, τότε μπορεί να αποτελέσει έναν από τους στυλοβάτες της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.


4. Τι θα γίνει όμως με τους «γύπες» της αγοράς;


Μόνο
με τη μονομερή άρνηση της πληρωμής του χρέους μπορούν να αντιμετωπιστούν. Υπό την προϋπόθεση της αποχώρησης από την Ευρωζώνη, η οποία όχι μόνο παρέχει τη δυνατότητα να επανέλθουμε στο εθνικό νόμισμα και να αποκτήσουμε τον έλεγχο της οικονομίας, αλλά και στερεί από τους «γύπες» τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τα ευρωπαϊκά δικαστήρια εις βάρος μας. Το να πτωχεύσει η χώρα εντός του ευρώ είναι γι’ αυτά τα κεφάλαια η πιο πρόσφορη λύση.


5. Όμως μια επαναφορά στο εθνικό νόμισμα δεν σημαίνει διαρκείς υποτιμήσεις και οικονομική καταστροφή;


Δεν είναι αλήθεια.
Η Ελλάδα πριν μπει στο ευρώ υπέστη με τους χειρότερους δυνατούς όρους πάνω από 12 επίσημες υποτιμήσεις της δραχμής σε ολόκληρη την μεταπολίτευση. Καμιά απ’ αυτές δεν την οδήγησε στη χρεωκοπία. Η επαναφορά στο εθνικό νόμισμα δεν θα γίνει για να το διαθέσουμε βορά στους κερδοσκόπους της παγκόσμιας αγοράς συναλλάγματος, όπως έκαναν ανέκαθεν οι κυβερνήσεις αυτής της χώρας, αλλά για να λυτρωθούμε από τις διαρκείς πιέσεις της κερδοσκοπίας, να ελέγξουμε την οικονομία μας, να χρηματοδοτήσουμε την παραγωγική της ανάπτυξη, να στηρίξουμε το λαϊκό εισόδημα, να επαναπροσανατολίσουμε το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας.

Το αν μια υποτίμηση ενός εθνικού νομίσματος είναι καταστροφική ή ευεργετική για την παραγωγή και τα εισοδήματα εξαρτάται πρωτίστως από την πολιτική που το υποστηρίζει.

* Αν συνοδεύεται από πολιτική σκληρής λιτότητας, παραγωγικής απο-επένδυσης, ανοίγματος των αγορών και διάλυσης του «κοινωνικού κράτους» στο όνομα της «ανταγωνιστικότητας», τότε πράγματι οδηγεί στην καταστροφή.
* Αν
γίνεται για να χρηματοδοτηθούν η παραγωγή και οι εξαγωγές της, αν συνοδεύεται με ισχυρές πολιτικές κοινωνικής προστασίας και στήριξης του λαϊκού εισοδήματος, τότε ακόμη και μια απρόσμενη μεγάλη υποτίμηση δεν θα επιφέρει σοβαρή ζημιά στην οικονομία και την κοινωνία.


6. Το τραπεζικό σύστημα όμως δεν θα καταρρεύσει;


Το σίγουρο είναι ότι ήδη οι τράπεζες είναι υπό κατάρρευση. Ο μόνος τρόπος για να διασωθούν, μαζί με τις λαϊκές αποταμιεύσεις και καταθέσεις, είναι η εθνικοποίηση των βασικών τραπεζών και η μεταστροφή τους από ιδρύματα σαράφικης εκμετάλλευσης της επιχείρησης και του νοικοκυριού σε μοχλούς αναδιοργάνωσης και αναπτυξιακής στήριξης της μικρής και μεσαίας επιχείρησης, του ατομικού παραγωγού και επιχειρηματία και του νοικοκυριού. Έτσι μπορεί να ελεγχθεί και η εκροή κεφαλαίου στο εξωτερικό, που αποτελεί μια από τις πιο μεγάλες πληγές της ελληνικής οικονομίας.
Η μονομερής άρνηση της πληρωμής του χρέους, όπως κι αν την δει κανείς, είναι ο μόνος τρόπος για να διασωθεί η χώρα από την πτώχευση και την καταστροφή και η μόνη ευκαιρία για να διασώσουν οι εργαζόμενοι τα εισοδήματά τους, τη δουλειά τους, τις συντάξεις και τα δικαιώματά τους. Για να υπάρξει προοπτική για τους νέους, τους αγρότες, τους μικρομεσαίους, για την ίδια τη χώρα…

* Ο Δημήτρης Καζάκης είναι οικονομολόγος – αναλυτής

πηγή Ποντίκι 13.05.2010

Μετά την Αργεντινή και το Εκουαδόρ ,γιατί όχι και η Ελλάδα ?

Posted on Updated on

“Η ελεγχόμενη πτώχευση της χώρας δεν είναι μονόδρομος”
του Δημήτρη Καζάκη

Η σύνοδος κορυφής της 25ης Μαρτίου αποτελεί πράγματι ορόσημο. Μ’ αυτήν οι ηγέτες της ευρωζώνης σύστησαν επίσημα την Ελλάδα στο ΔΝΤ. Το ευρώ, δίπλα στις τόσες και τόσες ευεργεσίες που έχει προσφέρει σ’ αυτή τη χώρα και ιδίως στον εργαζόμενο λαό της, έρχεται τώρα να του προσφέρει επίσης μια ακόμη μοναδική ευκαιρία, να δοκιμάσει στο πετσί του και τις «θεραπείες σοκ» του ΔΝΤ. «Ελπίζουμε ότι αυτό θα καθησυχάσει όλους τους κατόχους των Ελληνικών ομολόγων ότι η ευρωζώνη δεν θα αφήσει την Ελλάδα να αποτύχει», όπως είπε ο Χέρμαν Βαν Ρομπέι αμέσως μετά τη Σύνοδο. Άλλωστε γι’ αυτούς δουλεύουν όλοι.
Η χώρα βαδίζει όπως έχει προκαθοριστεί από τις αγορές και τους κερδοσκόπους: από το κακό στο χειρότερο. Κάθε επιδείνωση της κατάστασης αποφέρει κέρδη δις ευρώ σε διεθνείς θεσμικούς και μη επενδυτές. Κι αυτό γιατί δεν έχουν επενδύσει στην μια και έξω χρεοκοπία της χώρας, αλλά στον αργό θάνατό της.
Όσο περισσότερο κρατήσει η επιθανάτια αγωνία, τόσο περισσότερο κερδίζουν από τα αυξημένα spread-επιτόκια, από τις επισφάλειες των ελληνικών ομολόγων, από τα κάθε είδους παράγωγα χρέους, από τα πιθανά swap και τις συμφωνίες πάνω και κάτω από το τραπέζι προκειμένου η χώρα να συνεχίσει να δανείζεται για να συνεχίσει απρόσκοπτα την εξυπηρέτηση των χρεών της. Το ιδεώδες για τις αγορές θα ήταν να συνεχιστεί στο διηνεκές αυτή η κατάσταση. Αυτό θέλουν να εγγυηθεί η κηδεμονία της χώρας από το ΕΕ και το ΔΝΤ. Επιζητούν δηλαδή μια ελεγχόμενη πτώχευση σαν αυτή που επέβαλε το ΔΝΤ στην Ουραγουάη το 2003, η οποία την μετέτρεψε σε μια από τις φτωχότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής, χωρίς να την γλυτώσει από το χρέος της.

Αυτός είναι ο μονόδρομος που υπηρετεί η κυβέρνηση. Είναι η χώρα υποχρεωμένη να τον ακολουθήσει; «Η πρώτη διαταγή των νόμων των είναι, να νομίζουν τους λόγους του τυράννου ως νόμους απαραβάτους», έγραφε για τα καθεστώτα της τυραννίας ο Ανώνυμος Έλληνας στην Ελληνική Νομαρχία.
Ωστόσο, μονόδρομοι δεν υπάρχουν, όπως δεν υπάρχουν και «νόμοι απαράβατοι». Ιδίως όταν η αναζήτηση μιας εναλλακτικής προοπτικής αποτελεί ζήτημα ζωής ή θανάτου για τη χώρα και το λαό της.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »