πολιτική

Αριστερή κυβέρνηση ή αριστερή παρένθεση;

Posted on

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου.

Το Μνημόνιο 3 θα φέρει την κατάρρευση της τρίτης μνημονιακής κυβέρνησης. Η Αριστερά ενώπιον ιστορικών προκλήσεων.

Οι καταιγιστικές εξελίξεις του τελευταίου δεκαημέρου με επίκεντρο το ολέθριο, για την κοινωνική πλειονότητα και εθνική κυριαρχία, Μνημόνιο 3 έθεσαν το πολιτικό σκηνικό σε τροχιά επιταχυνόμενης αποσταθεροποίησης για τρίτη συνεχή φορά, μετά την κατάρρευση των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου.

Το χειρότερο, για την υφιστάμενη πολιτική τάξη, είναι ότι αυτή τη φορά δε διαγράφεται στον ορίζοντα ομαλή εναλλακτική λύση- πλην βεβαίως του απεχθούς σεναρίου κάποιου είδους αυταρχικής εκτροπής. Ο Αντώνης Σαμαράς και η Νέα Δημοκρατία είναι η τελευταία ζώνη άμυνας ενός συστήματος που εξαντλεί τις εφεδρείες του. Με το ΠΑΣΟΚ κλινικά νεκρό, το μόνο ανοιχτό ερώτημα είναι αν το ιστορικό κίνημα του Ανδρέα Παπανδρέου διατηρεί κάποια αξία χρήσης ως δωρητής οργάνων προς άλλους πολιτικούς σχηματισμούς. Το ενδεχόμενο να βρεθεί η Ελλάδα σε αχαρτογράφητα νερά, με μια κυβέρνηση της Αριστεράς στο πηδάλιο, τίθεται στην ημερήσια διάταξη.

Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρόκειται για μια καμπή ιστορικών διαστάσεων. Για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η πέραν της σοσιαλδημοκρατίας Αριστερά θα κληθεί να κυβερνήσει όχι ένα έθνος της «περιφέρειας» (Λατινική Αμερική, Ασία) αλλά μια αναπτυγμένη χώρα της Δύσης.

Το πρόβλημα για την ελληνική Αριστερά και ιδιαίτερα για το ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι δεν έρχεται πάνω στην πλάτη ενός ισχυρότατου κοινωνικού ρεύματος, αποφασισμένου να στηρίξει την κυβέρνησή «του» στις κρίσιμες στιγμές. Οι δημοσκοπήσεις δεν μας επιτρέπουν καν να μιλήσουμε για εκλογικό ρεύμα υπέρ της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η πλειονότητα του κόσμου αρχίζει να πείθεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι η επόμενη κυβέρνηση, μόνο γιατί βλέπει τους πολιτικούς του αντιπάλους (πλην της Χρυσής Αυγής) να αυτοκτονούν.

Σ’ αυτό το φόντο, ο σάλος που δημιουργήθηκε με τις πρόσφατες δηλώσεις του Παναγιώτη Λαφαζάνη μοιάζει με τρικυμία σε ένα ποτήρι νερό. Η αναγνώριση, από την πλευρά του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ, ότι το κόμμα του «δεν είναι ακόμη έτοιμο να κυβερνήσει», αν και έχει κάνει σοβαρά βήματα, είναι τόσο «σκανδαλώδης», όσο η «αποκάλυψη» ότι ο Πάπας είναι… Καθολικός! Προφανώς, η συνομοσπονδία συνιστωσών του 4.7%, που εκτοξεύθηκε μέσα σε δύο νύχτες στο 27%, δεν ήταν δυνατό να συγκροτηθεί σε ενιαίο κόμμα, με προγραμματική συνοχή μέσα σε τέσσερις μήνες. Τα πραγματικά ερωτήματα αρχίζουν από εδώ και κάτω.

Θέλει να κυβερνήσει η Αριστερά;

Αν και το σύνθημα που έριξε ο Αλέξης Τσίπρας για «αριστερή κυβέρνηση» συνέβαλε καταλυτικά στην εκλογική του απογείωση, είναι κοινό μυστικό ότι το βράδυ της 17ης Ιουνίου πολλοί, ίσως οι περισσότεροι από τους επιτελείς του, υποδέχθηκαν με ανακούφιση το εκλογικό αποτέλεσμα. Απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο… Ας το αφήσουμε για την επόμενη φορά, όταν οι συνθήκες θα είναι καλύτερες.

Το πρόβλημα με αυτή τη λογική είναι ότι μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες μπορεί να έχει σαπίσει η Ελλάδα. Η Αριστερά δεν νομιμοποιείται να ελεεινολογεί τις όντως τρομερά δύσκολες συνθήκες που θα κληρονομήσει, απλούστατα γιατί χωρίς αυτές δε θα εκτοξευόταν ποτέ τόσο ψηλότερα από τα παραδοσιακά της όρια. Αν δεν υπήρχαν η κρίση, τα μνημόνια, η κοινωνική καταστροφή και η αποικιοποίηση της χώρας, η “βαθειά Ελλάδα” δεν θα κατέβαινε στο Σύνταγμα με τους Αγανακτισμένους, ούτε θα ψήφιζε, κατά το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ. Θα συνέχιζε να παίζει στο χρηματιστήριο, να φεσώνεται με στεγαστικά δάνεια και να εμπιστεύεται τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας.

Βεβαίως οι πολίτες που ψήφισαν Αριστερά, δεν έγιναν ξαφνικά επαναστάτες που εννοούν να θυσιαστούν για το σοσιαλιστικό ιδεώδες. Αλλά μήπως αυτό δεν συμβαίνει πάντα στην Ιστορία; Οι μεγάλοι εθνικοί και κοινωνικοί αγώνες δεν είναι έργο κάποιων «ξεχωριστών» ιδεαλιστών, αλλά των συνηθισμένων ανθρώπων, οι οποίοι σε ασυνήθιστες εποχές γίνονται ικανοί για ασυνήθιστα πράγματα. Αν η Αριστερά δεν έχει εμπιστοσύνη σ’ αυτό το λαό ο οποίος, παρά το σοκ και δέος των μνημονίων, το άγχος της επιβίωσης και την απαξίωση των πάντων, κατέβηκε 23 φορές σε γενικές απεργίες και ανέτρεψε δύο κυβερνήσεις, τότε θα είναι άξια της μοίρας της. Ιστορικές ευκαιρίες σαν τη σημερινή έρχονται μια φορά στα πενήντα ή τα εκατό χρόνια. Αν την αφήσει να περάσει από τα χέρια της, το τίμημα θα είναι βαρύτατο, όχι μόνο για την ίδια, αλλά και για τη χώρα.

Μπορεί να κυβερνήσει η Αριστερά;

Η αμφιβολία είναι βάσιμη. Υπάρχουν ενδείξεις ότι, μπροστά στα αδιέξοδα της υπάρχουσας πολιτικής τάξης, μερίδα των επιχειρηματικών ελίτ, ίσως και ξένων κέντρων, αρχίζει να σκέφτεται μήπως θα ήταν καλύτερα να περάσει τον «μουντζούρη» του χρέους και την ηλεκτρική καρέκλα της κυβέρνησης στο ΣΥΡΙΖΑ. Αν η ηγεσία του αποδειχθεί κατώτερη των περιστάσεων, η αριστερή κυβέρνηση θα αποδειχθεί μια σύντομη αριστερή παρένθεση, την οποία θα ακολουθήσει η θριαμβευτική επέλαση των Μνημονιακών πάνω στην καμμένη γη των προδομένων λαϊκών ελπίδων.

Ένας μόνο τρόπος υπάρχει για να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες μιας τέτοιας εξέλιξης: Η προγραμματική αποσαφήνιση από την πλευρά της Αριστεράς. Όχι με την έννοια των κατεβατών επί μέρους μέτρων, που κανείς δεν διαβάζει και δεν έχουν και πολύ νόημα. Αλλά με την έννοια ενός Οδικού Χάρτη, μιας πειστικής αφήγησης για τη δύσκολη μετάβαση από το σημερινό χάος σε ένα ελπιδοφόρο μέλλον.

Ο πρώτος, αποφασιστικός σταθμός αφορά στη μονομερή κατάργηση των μνημονίων και των εφαρμοστικών νόμων (όπως προβλέπει η πρόταση νόμου του ΚΚΕ, την οποία ψηφίζει και ο ΣΥΡΙΖΑ) και τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους. Ακόμη και το ΔΝΤ αναγκάζεται, για τους δικούς του λόγους, να αναγνωρίσει ότι, με ένα χρέος που θα φτάσει σε ένα χρόνο το αστρονομικό 190% του ΑΕΠ, η Ελλάδα είναι καταδικασμένη να βρίσκεται εσαεί στα Τάρταρα.

Ο Γόρδιος Δεσμός του ευρώ

Το δεύτερο, αναγκαίο βήμα για το ΣΥΡΙΖΑ είναι να κόψει, επιτέλους, το Γόρδιο Δεσμό του ευρώ. Όσο λέει στον κόσμο «θα καταργήσουμε οπωσδήποτε τα μνημόνια, αλλά θα μείνουμε πάση θυσία στο ευρώ», θα μένει έκθετος στις επιθέσεις των αντιπάλων του για αναξιοπιστία. Είναι αλήθεια ότι η πλειονότητα των πολιτών δεν θα ήθελε, ως πρώτη επιλογή, να φύγουμε από το ευρώ. Όχι λόγω κάποιου αφηρημένου ευρωπαϊσμού, αλλά γιατί αντιλαμβάνεται ότι με το ευρώ ισχύει ό,τι και με το γάμο: Άλλο να μην παντρευτείς κι άλλο να χωρίσεις αφού έχεις κάνει παιδιά και αποκτήσει μύριες δεσμεύσεις. Άλλο τόσο όμως είναι αλήθεια ότι μπροστά στο δίλημμα «να πεθάνουμε με το ευρώ ή να ζήσουμε, έστω δύσκολα για δύο χρόνια, με ένα νέο εθνικό νόμισμα», η πλειονότητα των πολιτών, που δε φιγουράρει στη λίστα Λαγκάρντ, θα επέλεγε το δεύτερο.

Προφανώς, ο ΣΥΡΙΖΑ δε θα έπαιρνε ποτέ την πρωτοβουλία να οδηγήσει την Ελλάδα εκτός ευρωζώνης. Ωστόσο το δίλημμα πιθανότατα θα τεθεί από τα ίδια τα πράγματα. Την ημέρα που η ελληνική κυβέρνηση θα ακυρώσει τα μνημόνια, η Μέρκελ θα της κόψει τη «βοήθεια»- αν λέγεται βοήθεια αυτή η οικονομική «πρέζα», που μας καθηλώνει στο ρόλο του εθισμένου, ο οποίος κάθε φορά θέλει μεγαλύτερη, καταστροφικότερη δόση. Αυτομάτως, η ελληνική κυβέρνηση δεν θα έχει άλλον, βραχυπρόθεσμο τρόπο να ανταποκριθεί στις άμεσες ανάγκες της από το να βάλει μπροστά την πρέσα του Εθνικού Νομισματοκοπείου. Εν ολίγοις, το περίφημο «Σχέδιο Β» δεν είναι μια εμμονή του Αλέκου Αλαβάνου, αλλά μια μάλλον προφανής αναγκαιότητα.

Όπως υπήρξε για το ελληνικό έθνος ζωή χωρίς ευρώ, έτσι υπάρχει ζωή και μετά από τα δέκα χρόνια του ευρώ. Στο κάτω- κάτω, το κοινό νόμισμα μπορεί να διαλυθεί εντελώς ανεξάρτητα από την Ελλάδα και την όποια κυβέρνησή της, όπως διαμηνύει η χρόνια κρίση της ευρωζώνης. Όποιοι βλέπουν το ευρώ όχι ως μέσο, αλλά ως αυτοσκοπό, ως προϋπόθεση της εθνικής επιβίωσης, παραδίδουν την εθνική επιβίωση σε ξένα χέρια, σε παράγοντες πέρα από κάθε έλεγχο αυτού του λαού.

Βεβαίως, στην περίπτωση της αποχώρησης από την ευρωζώνη, θα έρθει με ιδιαίτερη ένταση στο προσκήνιο το θέμα των διεθνών συμμαχιών της χώρας, από τις οποίες θα εξαρτηθεί η συναλλαγματική, ενεργειακή και διατροφική της επάρκεια, αλλά και η εθνική της ασφάλεια. Σ’ αυτό το κεφαλαιώδες ζήτημα ο ΣΥΡΙΖΑ ελάχιστα μας έχει πει, πέρα από μια ιδεοληπτική πίστη στην «καλή», προοδευτική Ευρώπη, η οποία, δυστυχώς, ούτε κυβερνά, ούτε φαίνεται ότι θα κυβερνήσει γρήγορα.

Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να αποξενωθεί από τις ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως τις χώρες του Νότου, με τις οποίες τη συνδέουν παραδοσιακές σχέσεις και κοινά προβλήματα. Αλλά αυτός ο προσανατολισμός δεν πρέπει να είναι αποκλειστικός. Η Ρωσία, με τους ενεργειακούς πόρους και τις τεράστιες αμυντικές δυνατότητες, η Λατινική Αμερική με τους διατροφικούς πόρους και η Κίνα με τα τεράστια αποθέματα συναλλάγματος είναι οι πλέον προφανείς στόχοι μιας άλλης, ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής. Στην περίπτωση δε μιας ευρύτερης ρήξης της Γερμανίας με τον μεσογειακό Νότο δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Μέρκελ θα έχει στο πλευρό της άλλες μεγάλες δυνάμεις του παγκοσμίου συστήματος.

Ο Ναπολέων έλεγε ότι το καλύτερο στρατιωτικό σχέδιο παύει να ισχύει από τη στιγμή που πέφτουν οι πρώτοι κανονιοβολισμοί. Κάτι ανάλογο ισχύει στην πολιτική, σ’ αυτούς τους τόσο δύσκολους και ευμετάβλητους καιρούς. Ουδείς λογικός άνθρωπος θα απαιτήσει από την Αριστερά ένα απολύτως επεξεργασμένο σχέδιο, χωρίς ρίσκο και αβεβαιότητες. Έχει όμως το δικαίωμα να αξιώσει από μια κυβέρνηση λαϊκής ενότητας και εθνικής σωτηρίας να έχει εξ αρχής ξεκάθαρους το στόχο, τους φίλους και τους εχθρούς της, όπως και την τόλμη να ξεπεράσει τον εαυτό της, τις διαιρέσεις και τις αγκυλώσεις της.
πηγή:antapocrisis

Επιστολή του Μ. Γλέζου για την επίσκεψη της Α. Μέρκελ

Posted on

Ενόψει της επίσκεψης της Καγκελαρίου της Γερμανίας στην Ελλάδα θεωρούμε χρέος μας να … υπενθυμίσουμε τόσο σε εκείνη όσο και στον Έλληνα πρωθυπουργό ότι:

1. Η μεγάλη και ισχυρή Γερμανία δεν έχει το δικαίωμα να αυτοεξαιρείται από τις υποχρεώσεις της, στερώντας από την Ελλάδα όσα βάσει του Διεθνούς Δικαίου δικαιούται, ενώ και η Ελλάδα δεν επιτρέπεται να απεμπολεί τα δικαιώματά της.

2. Οι παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου και των πανανθρώπινων αρχών της τιμής και της ηθικής εγκυμονούν τον κίνδυνο επανάληψης φαινομένων που αιματοκύλησαν την Ευρώπη. Η αναγνώριση των ναζιστικών εγκλημάτων αποτελεί στοιχειώδη εγγύηση ότι δεν θα επαναληφθούν στο μέλλον παρόμοια ανοσιουργήματα.

Ο λαός μας δεν έχει ξεχάσει και δεν πρέπει να ξεχάσει. Σήμερα δεν επιζητεί εκδίκηση, αλλά δικαίωση. Ευχόμαστε και οι Γερμανοί να μην έχουν ξεχάσει. Γιατί λαοί που αρνούνται την ιστορική τους μνήμη είναι καταδικασμένοι να υποπέσουν στα ίδια λάθη. Και σε αυτόν ακριβώς τον ολισθηρό δρόμο φαίνεται να οδηγεί η Άγκελα Μέρκελ τη χώρα της και μάλιστα το πιο ευαίσθητο κομμάτι του λαού, τη νεολαία, αφού, σε ομιλία της προς τους νέους του κόμματός της δεν δίστασε να πει ότι «η βοήθεια προς την Ελλάδα πρέπει να συνδέεται με τις υποχρεώσεις της Ελλάδας». Και οι υποχρεώσεις της Γερμανίας;
Θα περιμέναμε η Καγκελάριος να επιδείξει συμπεριφορά ανάλογη αυτής των Συμμάχων προς τη Γερμανία, όταν, το 1953, με το χρεοστάσιο και την οικονομική βοήθεια που προσέφεραν, συντέλεσαν στην ανάπτυξη και την ανοικοδόμηση της Γερμανίας. Από αυτή την προσπάθεια δεν έλειψε, τότε, η καθημαγμένη Ελλάδα.

Εμείς δεν έχουμε την πρόθεση να καλέσουμε σε γεύμα την Καγκελάριο. Την προσκαλούμε όμως να επισκεφθούμε μαζί το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, για να δει ότι ακόμα και σήμερα, 67 χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, το χορτάρι δεν φυτρώνει εκεί όπου χύθηκε τόσο αίμα. Η γη δεν λησμονεί. Δεν δικαιούνται, λοιπόν, να λησμονούν και οι άνθρωποι.

Είναι ώρα να ενώσουμε τη φωνή μας με τη φωνή του προέδρου του γερμανικού Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke) Β. Rixingker, που καλεί την Άγκελα Μέρκελ, ερχόμενη στην Ελλάδα, να ακούσει και τη φωνή της αντίστασης στις ωμές περικοπές που απειλούν να εντείνουν την πόλωση στη χώρα και προειδοποιεί ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να έρθει αντιμέτωπη με μια ανθρωπιστική καταστροφή.

Την πόλωση στη χώρα την πληρώνουμε ήδη με την εμφάνιση της Χρυσής Αυγής. Θα μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια, περιμένοντας να δούμε και τις επιπτώσεις της ανθρωπιστικής καταστροφής; Τότε θα είναι πολύ αργά όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη».

Προτιμάμε να μας θυσιάσουν παρά να ρισκάρουμε να θυσιάσουμε…

Posted on Updated on

Πήρα στα χέρια μου το πρώτο τεύχος του περιοδικού Unfollow , φόρεσα τα γυαλιά μου για να βλέπω κοντά ,τα 47 χρόνια και η καθήλωση μπρός τον υπολογιστή απομακρύνουν γράμματα εικόνες , διάβασα ξαπλωμένος το εξαιρετικό κείμενο απο τον Old Boy  γραμμένο για το πρώτο τεύχος του Unfollow , ύστερα  ανασηκώθηκα κάθισα στην άκρη του κρεββατιού, ακούγα για ώρα τις φωνές τα γέλια της Αγγελικής του Πάνου της Κωνσταντίνας …

γράφει ο  Old Boy:

H ιστορική γλύκα

Ευρώ θέλοντος και μνημονίου επιτρέποντος, κλείνω φέτος τα σαράντα. Σκέφτομαι αυτούς που γεννήθηκαν σαράντα χρόνια πριν από μένα. Ένας που γεννήθηκε το 1932 μέχρι τα δικά του σαράντα πρόλαβε να ζήσει άμεσα ή εξ αντανακλάσεως δικτατορία, πόλεμο, κατοχή, εμφύλιο, μετεμφυλιακό κράτος με όλο το σχετικό χαμό του, ξανά δικτατορία. Να πάρουμε και τον αμέσως πιο πίσω σαραντάρη, εκείνον που γεννήθηκε το 1892; Εκείνου κι αν ήταν φουλ το ιστορικό πιάτο. Ενώ εμείς οι καημένοι τι βιώσαμε ιστορικά από τότε που θυμόμαστε τον εαυτό μας; Τί – πό – τά. Προφανώς πολλά και διάφορα συνέβησαν αυτά τα χρόνια, αλλά πώς να τολμήσουν να συγκριθούν από πλευράς δραματικότητας με το παρελθόν; Το 1989 έγιναν κοσμοϊστορικές αλλαγές, ούτε όμως ο δικός μας ο κόσμος ούτε η δική μας ιστορία ήταν εκείνη που άλλαζε ριζικά. Ο δικός μας κόσμος όντας στο στρατόπεδο των νικητών συνέχισε να κυλά αδιατάρακτος για μια εικοσαετία ακόμα. Καιρός δεν ήταν να μπει ένα τέλος στην ανία, καιρός δεν ήταν να αρχίσουμε να παίρνουμε κι εμείς μια δόση Ιστορίας, καιρός δεν ήταν να αρχίσουμε να γευόμαστε κι εμείς την γλύκα της;
Όταν μεγαλώνεις εκτός δραματικής Ιστορίας, εθίζεσαι σε ένα τρόπο σκέψης που σε κάνει να νομίζεις ότι ως το τέλος της ζωής σου έτσι θα πηγαίνει το έργο. Εξίσου αν όχι και περισσότερο σοκαριστικό από ένα κόσμο που κατεδαφίζεται, είναι το εντελώς απρόσμενο της κατεδάφισής του. Προηγούμενες γενιές ήξεραν πως όλα μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανατραπούν, πως όλα είναι εκκρεμή κι επίφοβα. Σε εμάς όλα έμοιαζαν στερεωμένα σε αδιαμφισβήτητες βάσεις και μακριά από το φόβο. Υπήρχε βέβαια πάντα ο φόβος της προσωπικής σου κατάρρευσης, αλλά η συλλογική σε καιρό ειρήνης έμοιαζε με αδιανόητη.
Ο βασικότερος εθισμός όμως είναι άλλος: εθίζεσαι στην πεποίθηση πως όπως η Ιστορία διαδραματιζόταν προ κρίσης ερήμην σου, έτσι διαδραματίζεται ερήμην σου και μέσα στην κρίση, εθίζεσαι στην πεποίθηση πως είσαι πολύ μικρός και ασήμαντος για να παρέμβεις και να προσπαθήσεις να την επηρεάσεις. Είναι πολύ πιο συνεπές με βάση τον ως τώρα ανενεργό σου ρόλο και σου είναι πολύ πιο εύκολο ψυχολογικά να παίξεις το ρόλο του σφάγιου. Προτιμάς να σε θυσιάσουν παρά να ρισκάρεις να θυσιάσεις. Αυτό το ρίσκο σε σκανδαλίζει και σε αποσυντονίζει όσο τίποτα. Έτσι, ακόμα κι αν καταλαβαίνεις πια πως πρόκειται να χαθούν πάρα πολύ περισσότερα από όσα έχουν ήδη χαθεί, το κατενάτσιο που παίζεις είναι λιγότερο ένα κατενάτσιο ακραίας ελπίδας μήπως και σωθεί η παρτίδα και περισσότερο ένα κατενάτσιο καθήλωσης μπροστά στον τρόμο να πάρεις την δική σου τύχη στα χέρια σου και να μετατραπείς από εξουσιαζόμενος σε αυτεξούσιος. Ήσουν όλα αυτά τα χρόνια -και πώς να πάψεις έτσι ξαφνικά να είσαι τώρα- ένα μικρό παιδί που άφηνες τους μεγάλους να καθορίζουν τα των μεγάλων. Έπαιζες με τα ιδιωτικά σου παιχνίδια κι άφηνες στους μεγάλους την τύχη του δημόσιου βίου. Τα χεράκια σου νιώθουν ασφαλή όταν τα κρατά η παλάμη των υπεύθυνων πολιτικών και μιντιακών δυνάμεων του τόπου.
Σε κρατούν και σε οδηγούν στο γκρεμό, το βλέπεις, δίπλα σου έχουν πέσει τόσοι άλλοι, το βλέπεις, ωστόσο αυτό έμαθες, να οδηγείσαι, αυτό έμαθες, να αφήνεις αυτά τα πράγματα σε εκείνους που ξέρουν καλύτερα, και τουλάχιστον την ώρα που σε ρίχνουν παρηγορείσαι ξέροντας ότι δεν έκανες εσύ καμία αποκοτιά, δεν προξένησες εσύ με καμία απειθαρχία την πτώση σου, έπεσες μεν, αλλά έπεσες σαν καλό παιδί, έπεσες ακολουθώντας το δρόμο της σύνεσης, αφού δεν υπήρχε άλλος δρόμος από αυτόν. Από τον πανικό να βρεθείς χειραφετημένος μπροστά στο γκρεμό και να προσπαθήσεις να του ξεφύγεις μόνος σου, προτιμάς το χέρι που σε ρίχνει σίγουρα σε αυτόν και το στόμα που εκείνη την ώρα σου ψιθυρίζει στο αυτί πως κάθε άλλη επιλογή θα ήταν καταστροφική, πως ό,τι κάνει το κάνει για το καλό σου και το ευρύτερο καλό της πατρίδας και των παιδιών σου· που μέχρι να σαρανταρίσουν το πιθανότερο είναι πως θα έχουν έρθει αντιμέτωπα με πολύ περισσότερη Ιστορία απ’ ό,τι εσύ.

Το θέμα δεν είναι ποιος, αλλα τι;

Posted on

του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

ΟΙ ΟΜΟΡΦΕΣ συγκυβερνήσεις όμορφα καίγονται… Η κυβέρνηση Παπαδήμου λογικά πρέπει να διεκδικεί παγκόσμιο ρεκόρ στην ταχύτητα φθοράς της στην κοινή γνώμη. Μέσα σε τέσσερις εβδομάδες -σκάρτες- το όποιο δημοσκοπικό της πλεονέκτημα εξανεμίστηκε. Οι κυβερνητικοί εταίροι συμπεριφέρονται σαν εν διαστάσει σύζυγοι που απλώς είναι αναγκασμένοι να συγκατοικούν για τα μάτια των γειτόνων -εν προκειμένω της τρόικας. Αλλά και οι τροϊκανοί κυκλοφορούν από υπουργείο σε υπουργείο σαν να μην περιμένουν τίποτα απ’ αυτή την κυβέρνηση. Μόνο ο ίδιος ο Λ. Παπαδήμος και οι πιο στενοί του συνεργάτες πασχίζουν να σώσουν τα προσχήματα.

ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης είναι πώς καταρρέει η επιχείρηση ανάκτησης της εμπιστοσύνης της κοινής γνώμης στο σύστημα διακυβέρνησης μέσα από δύο ιδεολογήματα: τη διακομματική συνεργασία -είτε στο όνομα της συναίνεσης του αστικού χώρου είτε στο όνομα της «εθνικής ενότητας»- και τον ρόλο των τεχνοκρατών ως εναλλακτικής λύσης στην «ανικανότητα των πολιτικών».

ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥTΕΡΟ σκέλος, αυτό της υπεροχής των τεχνοκρατών έναντι των πολιτικών, ας κρατήσουμε μια πισινή, μιας και το σχετικό εγχείρημα δεν έχει πει την τελευταία του λέξη. Ούτε στη γειτονική Ιταλία, όπου το πείραμα επιδεικνύει σχετική αντοχή, αλλά ούτε εδώ, όπου οι πρωταγωνιστές της «τεχνοκρατικής λύσης» λειτουργούν προς το παρόν με τακτ και αυτοσυγκράτηση και δεν έχουν ξεδιπλώσει τα ενδεχόμενα αυτόνομα πολιτικά τους σχέδια.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ στοιχείο αυτής της διπλής, ραγδαίας κατάρρευσης, όμως, έχει μια πολλαπλή χρησιμότητα για την κοινωνία. Πρώτα απ’ όλα γιατί αποσταθεροποιεί ένα σταθερό αξίωμα της εγχώριας ολιγαρχίας τα τελευταία χρόνια, και πολύ περισσότερο στη διάρκεια της διετούς κρίσης, ότι η απάντηση στην κρίση του πολιτικού συστήματος, στην εξαχρείωση και την αναξιοπιστία των κομμάτων εξουσίας είναι η υπέρβαση του ανταγωνισμού τους, η συνεργασία τους πάνω στους «εθνικούς στόχους».
Ποτέ δεν μπήκαν στον κόπο να απαντήσουν οι υποστηρικτές αυτής της άποψης πώς η άθροιση τόσο κακών συντελεστών μπορεί να αποδώσει καλό άθροισμα, αλλά σημασία έχει ότι η κοινή γνώμη αποδεσμεύεται γρήγορα απ’ αυτή την ψευδαίσθηση.

ΑΚΟΜΗ μεγαλύτερη σημασία, όμως, έχει το γιατί διαλύεται αυτή η ψευδαίσθηση. Διαλύεται όχι μόνο γιατί επιβλήθηκε πραξικοπηματικά, ερήμην της κοινωνίας και με πρωτοφανείς εκβιασμούς, αλλά και γιατί η νέα μορφή δεν έλυσε το πρόβλημα του περιεχομένου. Και υπό «εθνική» συγκυβέρνηση η κοινωνία εξακολουθεί να απειλείται και να τρομοκρατείται με ίδιας ποιότητας και ταξικής έμπνευσης μέτρα κατά του λαϊκού εισοδήματος, της απασχόλησης, των δημοσίων αγαθών.
Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει ένα διευρυνόμενο κομμάτι της κοινωνίας είναι το εξής απλούστατο: το ζήτημα δεν είναι ποιος, αλλά τι. Το θέμα δεν είναι ποιος, με ποιους συμμάχους και ποιες συνεργασίες κυβερνά, αλλά με ποια πολιτική. Αυτό το απλοϊκό ερώτημα είναι μια χρήσιμη επένδυση στο εγγύς μέλλον, όταν οι εκλογές και η αδυναμία της αυτοδυναμίας θα καταστήσουν πάλι επίκαιρες τις περί συναίνεσης των «εθνικών δυνάμεων» φλυαρίες.

ΤΟ ΙΔΙΟ ερώτημα, πάντως, μπορεί να τεθεί (και θα τεθεί) από την κοινή γνώμη και στην άλλη πλευρά του πολιτικού συστήματος, αυτή που κατά τεκμήριο βρίσκεται στο πλευρό της λαϊκής πλειοψηφίας. Δηλαδή στην αριστερά. Το θέμα της συνεργασίας της ως εναλλακτικής λύσης στην πολιτική της κοινωνικής καταστροφής και της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας τίθεται από πολλούς πόλους της, καταγράφεται ως αίτημα από ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης και τροφοδοτεί συγκεκριμένες, παράλληλες (και προς το παρόν ασύμπτωτες) πρωτοβουλίες και κινήσεις.
Ωστόσο κινδυνεύει να βρεθεί στον ίδιο παρονομαστή αποτυχίας και απόρριψης με αυτόν του αστικού σχεδίου «εθνικής συναίνεσης» αν δεν απαντά στο μονοσύλλαβο ερώτημα: «Τι;» «Τι θα κάνετε εσείς», τι θα έκανε μια κυβέρνηση της αριστεράς αν ο δημοσκοπικός αέρας της διαμαρτυρίας την έφερνε μια ανάσα από την κυβερνητική εξουσία;
Τι θα έκανε τώρα, τι θα έκανε αν υλοποιούνταν το σενάριο της «ολικής καταστροφής», με ανεξέλεγκτη χρεωκοπία, ανεξέλεγκτο διωγμό από το ευρώ, άτακτη επιστροφή στη δραχμή και σε ένα διεθνές περιβάλλον ολικής επαναφοράς στο 1929 και σε μια νέα Μεγάλη Ύφεση;

ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΣ έχω εκτεθεί αρκετά υποστηρίζοντας το επιθυμητό και το εφικτό της συνάντησης των τριών πόλων της αριστεράς, με όλους τους αυτοπροσδιορισμούς και τις ιδιαιτερότητές τους, σε μια θαρραλέα συνεργασία υπέρ της κοινωνίας. Κακά τα ψέματα, όμως, το θέμα είναι κι εδώ όχι μόνο το ποιος (και με ποιους), αλλά το τι (και για ποιους).
Και οι απαντήσεις που αποσπασματικά δίνονται από επίσημα αριστερά χείλη συχνά θυμίζουν εκθέσεις ιδεών και δεν μου εμπνέουν μεγάλη αισιοδοξία
από την Αυγή και το Αριστερό βήμα

ο Lionel Φετφατζίδης και ο Γιάννης Messi

Posted on Updated on

μήπως ήρθε η ώρα να παίξουμε με την μπάλα κάτω και σαν ομάδα ;

grafitty at buenos aires( photo του Θάνου Τσιμέκα grafitty σε δρόμο του Μπουένος Αίρες 1999 )

Στις εργασίες της διεθνούς διάσκεψης που οργάνωσαν το Αριστερό Βήμα Διαλόγου και Κοινής Δράσης και η Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο εναντίον του μνημονίου κυβέρνησης, ΔΝΤ και Ε.Ε(15-16 Οκτωμβρίου), ο διάσημος Αργεντίνος οικονομολόγος Κλαούντιο Κατς, σύμβουλος των αριστερών κυβερνήσεων του Ούγκο Τσάβες, στη Βενεζουέλα και του Έβο Μοράλες, στη Βολιβία, αναφέρθηκε στην εμπειρία από την εξέγερση εναντίον των πολιτικών του ΔΝΤ και την στάση πληρωμών της Αργεντινής, τονίζοντας τις αναλογίες, αλλά και τις διαφορές στη δημοσιονομική κρίση της χώρας του και της Ελλάδας.

Ελλάδα και Αργεντινή, βίοι παράλληλοι

Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση και μεταφέρω χαιρετισμό αλληλεγγύης από τη Λατινική Αμερική. Παρακολουθούμε με σεβασμό τον μεγάλο αγώνα σας. Όλοι γνωρίζουμε ότι το επαχθές χρέος χρησιμοποιείται από το ΔΝΤ ως μηχανισμός προσαρμογής εναντίον του λαού και μεταφοράς εισοδήματος στους πλούσιους.
ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ

Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα είναι όμοιο σχεδόν μ΄ αυτό που έζησε η Αργεντινή το 2001. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 και του 1990, το χρέος της Αργεντινής αυξήθηκε πολύ. Μέρος της αύξησης οφειλόταν στην απλή απάτη ανύπαρκτων χρεών που προκάλεσε η φυγή κεφαλαίων. Ένα άλλο μέρος οφειλόταν στην μεγάλη αύξηση των τόκων και στην αναχρηματοδότηση και ένα άλλο στην κρατικοποίηση αρκετών ιδιωτικών τραπεζών που χρεοκόπησαν.
Με την αύξηση του χρέους επιβλήθηκε μια νεοφιλελεύθερη αναδιοργάνωση της οικονομίας και το ΔΝΤ επέβαλε πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης, φιλελευθεροποίησης του εμπορίου και ευελιξίας των εργασιακών σχέσεων.
Αφαιρέθηκε από τη χώρα η οικονομική κυριαρχία με τη δολαριοποίηση του νομίσματός της, πράγμα που την εμπόδιζε να διαχειρίζεται το χρήμα και την πίστωση. Η εγχώρια βιομηχανία συρρικνώθηκε με τις αδιακρίτως αυξανόμενες εισαγωγές, έτσι χρεοκόπησαν μικρές επιχειρήσεις και ενισχύθηκαν οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες.
Η ανεργία εξαπλώθηκε, εμφανίστηκαν αυξημένη φτώχεια και στέρηση. Η μεσαία τάξη συρρικνώθηκε και διευρύνθηκε η κοινωνική ανισότητα. Για πρώτη φορά στην ιστορία μας είδαμε ανθρώπους πεινασμένους να ψάχνουν στα σκουπίδια για τροφή.
Το ΔΝΤ διόριζε υπουργούς και οι βουλευτές ποδηγετούνταν. Τα παραδοσιακά κόμματα έγιναν νεοφιλελεύθερα και ο πρόεδρος Μένεμ έγινε ένα είδος Θάτσερ του Τρίτου Κόσμου.
Στη συνέχεια ο Μένεμ αντικαταστάθηκε από έναν άλλο πρόεδρο που ήρθε με προοδευτικό λόγο , αλλά εφάρμοζε τις ίδιες νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Για να πληρώσει το χρέος κατέσχεσε τις τραπεζικές καταθέσεις της μεσαίας τάξης. Αλλά δεν μπορούσε να αποφύγει το τέλος της μετατρεψιμότητας , την υποτίμηση και τον υψηλό πληθωρισμό που οδήγησε σε παύση πληρωμών.
Το πιο σημαντικό όμως ήταν η λαϊκή αντίδραση. Έχουμε συσσωρεύσει μια μεγάλη παράδοση κοινωνικών αγώνων, αλλά ουδέποτε είχαμε μια εξέγερση τόσο μαζική όσο το 2001. Επί εβδομάδες ο κόσμος είχε αποκλείσει τους δρόμους και οι απεργίες είχαν παραλύσει τις πόλεις. Στους δρόμους σφυρηλατήθηκε μια μεγάλη λαϊκή συμμαχία των ανέργων με τη μεσαία τάξη. Η κυβέρνηση ανατράπηκε καθότι δεν μπορούσε πλέον να αγνοεί τη φωνή του λαού.

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Αυτή η εμπειρία μοιάζει πολύ με την τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα. Και εδώ είναι σαφές πως το χρέος δημιουργήθηκε με τη φοροδιαφυγή και με τις αλλοιώσεις των λογιστικών βιβλίων, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η εισαγωγή ενός νεοφιλελεύθερου μοντέλου και έτσι έχει καταστεί αδύνατη η αποπληρωμή, οδηγώντας σε αθέτηση πληρωμών είτε ανοιχτά ή καλυμμένα.
Και εδώ ήρθε το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με μεγάλα δάνεια , τα οποία παρουσίασε σαν σωτηρία της Ελλάδας, ενώ στην πραγματικότητα είναι ανακούφιση για τις πιστώτριες τράπεζες. Και εδώ μειώνουν επιδόματα, παγώνουν μισθούς, αυξάνουν τους έμμεσους φόρους και επιχειρούν να ιδιωτικοποιήσουν τις συντάξεις. Περιέκοψαν τις δαπάνες, οδηγώντας σε ένα φαύλο κύκλο χαμηλότερων φορολογικών εσόδων και μεγαλύτερης ύφεσης.
Οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ που τώρα γράφουν το Μνημόνιο της Ελλάδας διηύθυναν το υπουργείο Οικονομικών της Αργεντινής. Τα ίδια χρηματιστικά κέρδη που αποκομίζουν τώρα από την Ελλάδα με την κερδοσκοπία τα αποσπούσαν επί δέκα χρόνια αγοράζοντας και πουλώντας ομόλογα της Αργεντινής. Βλέπουμε και εδώ, όπως στην Αργεντινή, το ίδιο πολιτικό θέαμα ενός Κοινοβουλίου που συνεδριάζει για να ψηφίσει επειγόντως το πακέτο των μέτρων.
Τα παγκόσμια ΜΜΕ μας “στόλιζαν” με τους ίδιους χαρακτηρισμούς που σήμερα απευθύνουν προς τους Έλληνες. Μας έλεγαν “τεμπέληδες”, “ανεύθυνους”, “διεφθαρμένους” και οι γειτονικές κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής, αντί να μας δείχνουν αλληλεγγύη, κοίταζαν να διαχωριστούν, κρατώντας την ίδια στάση που κρατούν σήμερα έναντι της Ελλάδας οι κυβερνήσεις της Πορτογαλίας και της Ισπανίας.
Μας εκβίαζαν με το ίδιο δίλημμα που θέτει και σε εσάς το ευρώ. Μας έλεγαν ότι πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στη συνεχή αποπληθωριστική προσαρμογή για να διατηρηθεί η μετατρεψιμότητα του νομίσματος ή την πληθωριστική προσαρμογή με την υποτίμηση , για την έξοδο από τη μετατρεψιμότητα.
Ποτέ δεν ανέφεραν τρίτη επιλογή που είναι η αναστολή των πληρωμών του χρέους και η αύξηση της φορολόγησης των πλουσίων. Αυτό διεκδίκησε ο λαός της Αργεντινής στους δρόμους και νομίζω ότι η ίδια απαίτηση αρχίζει να ακούγεται και εδώ, όταν ο κόσμος ζητά να “πληρώσει η πλουτοκρατία για την κρίση”.
Υπάρχουν όμως και διαφορές ανάμεσα στις δύο καταστάσεις, της Ελλάδας και της Αργεντινής. Στην Αργεντινή, η προετοιμασία της έκρηξης διήρκεσε τέσσερα χρόνια και ήταν πιο αργή, ενώ εδώ υπήρξαν μέτρα και ύφεση μέσα στον πρώτο χρόνο. Νομίζω πως τα στοιχεία του χρέους, του ελλείμματος και της αναχρηματοδότησης είναι υψηλότερα εδώ και γι΄ αυτό ορισμένοι αναλυτές έχουν εκτιμήσει ότι η προσαρμογή που χρειάζεται η Ελλάδα είναι 16 φορές μεγαλύτερη απ΄ αυτή που επιχειρήθηκε στην Αργεντινή.
Ενώ στην Αργεντινή οι πιστωτές ήταν διάσπαρτοι σε πολλούς κατόχους ομολόγων, στην περίπτωση της Ελλάδας οι πιστωτές συγκεντρώνονται σε ελάχιστες ευρωπαϊκές τράπεζες. Συνεπώς εδώ παρενέβησαν το ΔΝΤ και η ΕΚΤ με ένα πολύ μεγαλύτερο πακέτο διάσωσης. Εμείς υποστήκαμε κερδοσκοπία εις βάρος ενός νομίσματος που έπαιζε περιθωριακό ρόλο στον κόσμο, ενώ ο κλονισμός της ελληνικής οικονομίας έχει συνέπειες στο ευρώ. Η δική μας κρίση έπαιξε δυσμενή ρόλο σ΄ ένα περιφερειακό σχεδιασμό, όπως αυτός της MERCOSUR [κοινής αγοράς χωρών της Νότιας Αμερικής], ενώ η ελληνική κρίση θέτει εν αμφιβόλω το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης , που είναι μια ισχυρή καπιταλιστική οντότητα.
Η δική μας κρίση του 2001 ακολουθήθηκε από μια πενταετία διεθνούς οικονομικής άνθησης. Αντιθέτως, η ύφεση έπληξε την Ελλάδα εν μέσω μιας παγκόσμιας κρίσης που βαθαίνει όλο και περισσότερο.

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Νομίζω ότι τρία κύρια μαθήματα εξάγονται από αυτό που συνέβη στην Αργεντινή. Πρώτον, οι μαζικοί αγώνες περιόρισαν τις επιπτώσεις της προσαρμογής. Με τις απεργίες κατόρθωσε ο λαός να ανακάμψουν οι μισθοί και οι συνθήκες ζωής τα τελευταία δέκα χρόνια. Η κυβέρνηση έκανε υποχωρήσεις. Η απασχόληση βελτιώθηκε, η φτώχεια μειώθηκε και τα δημοκρατικά δικαιώματα επεκτάθηκαν.
Δεύτερο μάθημα. Η στάση πληρωμών ήταν το κατάλληλο μέσο για τη χώρα. Μας έλεγαν ότι η απομόνωση θα ήταν τραγική , αλλά συνέβη το αντίθετο. Η διακοπή των διεθνών χρηματοπιστωτικών σχέσεων ήταν μια μεγάλη ανακούφιση. Η διαρκής αναστολή των πληρωμών του χρέους επέτρεψε την εσωτερική επαναδραστηριοποίηση.
Η καλύτερη διαπραγμάτευση με τους πιστωτές επιβεβαιώνει πως όταν το χρέος είναι μεγάλο, το πρόβλημα το έχουν οι τραπεζίτες. Η απεμπλοκή από τη διεθνή χρηματοπίστωση μας παρέσχε προστασία από την παγκόσμια κρίση του 2008, καθώς κανείς δεν μπορούσε να κερδοσκοπήσει με τα χρεόγραφα και το νόμισμα της Αργεντινής.
Τρίτο μάθημα: δεν αξιοποιήθηκε το πλεονέκτημα της στάσης πληρωμών για να ερευνηθεί και να αποκηρυχθεί το απεχθές χρέος. Εμείς επιλέξαμε τη μέση οδό ανταλλαγής παλιών ομολόγων με νέα ομόλογα χρέους. Αντί να διώξουμε το ΔΝΤ, πληρώθηκε προκαταβολικά όλο το χρέος με τα νέα ομόλογα και τώρα η Αργεντινή αντιμετωπίζει εντάσεις μέσα στο ΔΝΤ, αλλά αποτελεί και μέλος του.
Το δημόσιο χρέος μειώθηκε, αλλά οι πληρωμές είναι υψηλότερες από όσα χρήματα δίνονται για την υγεία ή την παιδεία και τελικά επιζητούν να πάρουν ξανά ξένα δάνεια , τη στιγμή που η χώρα θα μπορούσε να αυτοχρηματοδοτείται από τις εθνικές αποταμιεύσεις.
Εν ολίγοις: δεν χρησιμοποιήθηκε η άρνηση πληρωμών για πολιτικές υπέρ του λαού και για ρήξη με το νεοφιλελευθερισμό. Εφαρμόστηκε ένα μοντέλο πιο πολύ βιομηχανικό παρά χρηματοπιστωτικό , αλλά τα κύρια οφέλη τα αποκόμισε η τοπική τάξη των καπιταλιστών.
Επίσης έγινε φανερό ότι δεν υπάρχει καμιά ανάγκη να υπακούει κανείς στο ΔΝΤ και ότι μπορεί να απορρίπτει τις πολιτικές διαρθρωτικής προσαρμογής. Εάν είχαμε επιχειρήσει πιο ριζοσπαστικές λύσεις , θα είχαμε πιο ευνοϊκά αποτελέσματα για το λαό στον τομέα της απασχόλησης και των μισθών.

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ

Πιστεύω πως αυτά τα ευρήματα μπορούν να επεκταθούν σε όλες τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας που αντιμετωπίζουν τα ίδια δεινά τα οποία βίωσε η Λατινική Αμερική στις δεκαετίες του 1980 και του 1990. Είναι δύο περιφέρειες που υποφέρουν πιο σοβαρά από την κρίση του καπιταλισμού.
Και στις δύο περιοχές, το χρέος δημιουργήθηκε από τους ίδιους μηχανισμούς. Υπήρχε υπερβολική ρευστότητα στα κέντρα και αυτό διευκόλυνε να τοποθετηθούν κεφάλαια σε εξαρτημένες οικονομίες, για να εξασφαλιστούν αγορές εξαγωγών για τις εταιρίες των μητροπόλεων. Η Λατινική Αμερική έλαβε πλεονασματικό κεφάλαιο από τις τράπεζες των ΗΠΑ και αγόρασε προϊόντα από εταιρίες των ΗΠΑ. Η Νότια Ευρώπη ενσωματώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έγινε ο δέσμιος πελάτης των γερμανικών και γαλλικών εταιρειών.
Και στην κρίση επίσης λειτουργούν οι ίδιοι μηχανισμοί προσαρμογής. Το ιδιωτικό χρέος που δεν μπορεί να πληρωθεί εθνικοποιείται και ο κόσμος υποφέρει για να επιβιώσουν οι πιστωτές. Με αυτό τον τρόπο απαιτείται από μικρές χώρες, όπως η Ισλανδία, να πληρώσουν τον ίδιο φόρο υποτέλειας στις ξένες τράπεζες, όπως απαιτήθηκε στη Νότια Αμερική από την Ουρουγουάη, τη Βολιβία και το Εκουαδόρ. Στις ευάλωτες οικονομίες της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας εφαρμόζεται η ίδια μέθοδος που εφήρμοσε το ΔΝΤ στη Βενεζουέλα και στο Περού.
Σε όλη την Ευρώπη επαναλαμβάνεται ο ίδιος αγώνας δρόμου που έκαναν οι κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής και τα συντηρητικά κοινωνικά στρώματα, για να δουν ποιος θα καταστρέψει πιο γρήγορα τις κοινωνικές κατακτήσεις.
Εμείς είχαμε αρκετά χρόνια υψηλού πληθωρισμού , ενώ η Ευρώπη εφαρμόζει μια ακόμη πιο έντονη αποπληθωριστική περικοπή. Οι ΗΠΑ καθοδήγησαν την αναδιάρθρωση των οικονομιών μας από ιμπεριαλιστική απόσταση. Η Γερμανία και η Γαλλία όμως έχουν λιγότερη νομιμοποίηση να επιβάλλουν την ίδια πολιτική, εφόσον μοιράζονται μια διαδικασία ενσωμάτωσης με τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης.
Αφού έχουμε υποστεί μια μεγάλη εκκαθάριση και μια ισχυρή υποτίμηση της τιμής της εργασίας, αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση πιο χαλαρή, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται στο μάτι της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής καταιγίδας.
Όμως, αυτές οι διαφορές στον τόπο που εκδηλώνεται η κρίση οφείλονται επίσης στο ότι η Λατινική Αμερική είναι παγκόσμιος προμηθευτής πρώτων υλών, οι τιμές των οποίων διατηρούνται υψηλές, λόγω της συνεχιζόμενης ζήτησης εκ μέρους της Κίνας.
Αντί να ακολουθούμε το δρόμο εκβιομηχάνισης της Ασίας, εξάγουμε μεταλλεύματα, τρόφιμα και ενέργεια και έτσι γινόμαστε πιο ευάλωτοι μακροπρόθεσμα. Στην συγκυρία τούτη όμως, βρισκόμαστε σε καλύτερη κατάσταση, ενώ η Νότια Ευρώπη δεν μπορεί να «απολαύσει» την ανακούφιση αυτή και αντιμετωπίζει άμεσα μια πιο δραματική κατάσταση.

ΙΣΧΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Με διαφορετικούς ρυθμούς και καταστάσεις, αντιμετωπίζουμε όλοι τον ίδιο εχθρό, το ΔΝΤ. Πριν από ένα χρόνο λεγόταν πως το ΔΝΤ είναι ανυπόληπτο, ότι δεν έπαιζε πλέον κεντρικό ρόλο και η λειτουργία του θα τροποποιούνταν, για να εφαρμόζει πιο ανεκτές πολιτικές. Συνέβη το αντίθετο. Το G 20 ανασυγκρότησε αυτή την υπηρεσία και τώρα το ΔΝΤ επιστρέφει για να βασιλεύει, το ίδιο όπως πάντα, με τις συνήθεις διαρθρωτικές προσαρμογές.
Όμως, οι εξωτερικοί χρηματοδότες ενεργούν από κοινού με τις τοπικές άρχουσες τάξεις. Για να ενισχυθεί αυτή η συνεργασία, η Βραζιλία, το Μεξικό και η Αργεντινή συμμετέχουν στο G 20 και προσυπογράφουν τις αποφάσεις του ΔΝΤ. Αντί να προωθούν την αντικατάσταση αυτού του σώματος προς όφελος ενός νέου παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, επιζητούν μεγαλύτερη αντιπροσώπευση στο Δ.Σ. του ΔΝΤ και ενθουσιάζονται με τη μεταρρύθμιση αυτού του ιδρύματος.
Αντιμέτωποι μ΄ αυτή την πολιτική των ισχυρών, πρέπει να οικοδομήσουμε μια εναλλακτική λύση. Εμείς στη Λατινική Αμερική έχουμε δημιουργήσει ένα θερμοκήπιο αντίστασης , ιδίως στη Βολιβία, στο Εκουαδόρ και στη Βενεζουέλα και σταματήσαμε τις νεοφιλελεύθερες καταχρήσεις.
Έχουν αντιμετωπιστεί αρκετά πραξικοπήματα και μεταρρυθμιστικές κυβερνήσεις συγκρούονται με τις άρχουσες τάξεις, κινητοποιώντας ευρέως το λαό και προσφέροντας κάποια αναδιανομή εισοδήματος. Η κατάσταση είναι πιο αντίξοη στο Μεξικό και στην Κεντρική Αμερική, όπου οι ΗΠΑ επιβάλλουν εμπορικές συμφωνίες ελεύθερης αγοράς και πολιτικές στρατιωτικοποίησης.
Ο αγώνας, όμως, κατά του ΔΝΤ πρέπει να είναι παγκόσμιος και γι’ αυτό η αντίσταση της Λατινικής Αμερικής ακολουθεί κατά πόδας την κοινωνική αντίσταση που αναπτύσσεται στην Ευρώπη. Λάβαμε ιδιαίτερα υπόψη μας τις απεργίες που έγιναν στη Γαλλία και στην Ισπανία. Μας είναι οικεία τα εμπόδια που δημιουργεί η ανεργία και η εξασθένηση των συνδικάτων. Ωστόσο, δεν έχουμε τα σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζετε εσείς με την ανάπτυξη της ξενοφοβίας και του ρατσισμού εναντίον των μεταναστών.
Πιστεύω επίσης ότι υπάρχουν λατινο-αμερικανικές εμπειρίες στο επίπεδο του προγράμματος που μπορεί να είναι πολύ χρήσιμες στο ευρωπαϊκό κοινωνικό κίνημα. Έχουμε συζητήσει εξαντλητικά το πώς αναστέλλονται οι πληρωμές του χρέους και σε αρκετές χώρες υπήρχαν παρατάσεις του χρόνου αποπληρωμής. Αλλά ήταν παροδικές, δεν διήρκεσαν αρκετά ώστε να μπορέσουν να προωθήσουν μια εναλλακτική λύση.
Διεξήχθη επίσης βαθιά έρευνα του χρέους και στο Εκουαδόρ εργάστηκε μια Επιτροπή Οικονομικού Ελέγχου, η οποία αποκάλυψε πολλές απάτες και εν τέλει αυτές οι συμβάσεις έγιναν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Συχνά, εκτιμούμε ως αναγκαία την εθνικοποίηση των τραπεζών και υπάρχουν πρόσφατες εμπειρίες στη Βενεζουέλα. Όμως, καθώς δόθηκαν οι αποζημιώσεις μένει να δούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτής της μεταφοράς χρημάτων.
Επί χρόνια συζητούσαμε τη σημασία που είχε να δημιουργηθεί μια “Λέσχη Χρεωμένων Χωρών” για να συντονίσει την αναστολή της πληρωμής των χρεών. Δεν στάθηκε δυνατόν και κάθε χώρα συνέχισε να διαπραγματεύεται μόνη της το χρέος της.
Έχει όμως σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά άλλες πρωτοβουλίες, όπως η δημιουργία μιας Τράπεζας του Νότου με σκοπό τη δημιουργία ενός ταμείου χρηματοπιστωτικής σταθεροποίησης και μιας περιοχής στην οποία θα ισχύει ένα περιφερειακό νόμισμα, και παρόλο που στη βραζιλιάνικη αστική τάξη δεν αρέσει αυτό το σχέδιο, η συζήτηση έχει αρχίσει και ήδη υπάρχει η ιδέα μιας οικονομικής διοίκησης διαφορετικής από αυτήν του ΔΝΤ.

ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ

Το χρέος είναι τώρα παγκόσμιο πρόβλημα. Για πρώτη φορά επηρεάζει τις ανεπτυγμένες οικονομίες, εφόσον η διάσωση των τραπεζών έχει εκτοξεύσει το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ στα ύψη. Το δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας έχει φτάσει επίσης σε εξωφρενικά επίπεδα και τα δημοσιονομικά ελλείμματα των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι μεγαλύτερα από ό,τι οι ανισορροπίες πολλών οικονομιών του Τρίτου Κόσμου.
Στις μεγάλες χώρες, ρίχνουν επίσης την ευθύνη στους φτωχούς, ξεχνώντας ότι οι υποθήκες και το χρέος είναι το μόνο μέσο επιβίωσης που έχουν οι εργαζόμενοι. Στις μεγάλες χώρες η βοήθεια προς τις τράπεζες είναι ακόμη πιο σκανδαλώδης, γιατί έχουν φορτωθεί με τοξικά ομόλογα που μολύνουν όλο τον υπόλοιπο κόσμο.
Η κρίση του χρέους είναι πλέον παγκόσμια. Είναι μια κρίση του καπιταλισμού που ταξιδεύει πλήττοντας τη μία περιοχή του πλανήτη μετά την άλλη.
Έτσι, η άμεση μάχη μας εναντίον του νεοφιλελευθερισμού είναι ένας αγώνας εναντίον του καπιταλισμού με κατεύθυνση προς το σοσιαλισμό. Ορισμένοι θεωρούν πως η όρος σοσιαλισμός έχει δυσφημηθεί και θα έπρεπε να απορριφθεί, αλλά και ο όρος δημοκρατία είναι εκχυδαϊσμένος, συνεχίζει όμως να είναι αναντικατάστατος. Υπάρχουν ορισμένα πράγματα που είναι αναντικατάστατα. Ο σοσιαλισμός είναι το πιο κατάλληλο όνομα για ένα κοινωνικό σχέδιο της ισότητας, της δικαιοσύνης και της ελευθερίας.
Ο στόχος του σοσιαλισμού επανέρχεται στη Λατινική Αμερική. Στη Βολιβία οργανώθηκε μια διεθνής συνδιάσκεψη για το κλίμα προκειμένου να συζητηθεί η ρύπανση που δημιουργεί ο καπιταλισμός. Στη Βενεζουέλα συζητούμε πώς να οικοδομήσουμε το σοσιαλισμό του 21 ου αιώνα από τα κάτω, με μορφές εργατικού και κοινωνικού ελέγχου στα εργοστάσια και στις πόλεις. Στην Κούβα ανοίγει πάλι τη συζήτηση για σοσιαλισμό με περισσότερη δημοκρατία , χωρίς την απώλεια όσων έχουν επιτύχει.
Για να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση δημιουργήθηκε η ALBA, η Μπολιβαριανή Συμμαχία για τις Αμερικές, μια ένωση κυβερνήσεων και κοινωνικών κινημάτων με σκοπό να προωθήσει μοντέλα συνεργασίας και αντιιμπεριαλιστικής αλληλεγγύης. Αλλά η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας είναι να υπερβούμε το περιφερειακό και να ανακτήσουμε το διεθνισμό. Να πετύχουμε έναν αντικαπιταλιστικό συντονισμό για να μοιραστούμε τις εμπειρίες και τους αγώνες μας στην καπιταλιστική Ευρώπη και στη Λατινική Αμερική.
Και τούτη η διάσκεψη κινείται σ΄ αυτό το πνεύμα. Σας ευχαριστώ ξανά για την πρόσκληση και σας συγχαίρω για τη διεξαγωγή αυτού του σημαντικού σεμιναρίου.

* Ευχαριστούμε την Κατερίνα Χατζοπούλου για τη βοήθεια στη μετάφραση του κειμένου από τα ισπανικά.

Πηγή:Αριστερό Βήμα

Ανατροπή του μνημονίου…

Posted on

Στις 15 και 16 Οκτωμβρίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο (αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα) το Αριστερό Βήμα διοργανώνει διήμερη διάσκεψη  με τίτλο «Ανατροπή του μνημονίου!>>

Στόχος της διάσκεψης, η συμβολή στην επεξεργασία αριστερής εναλλακτικής λύσης και στη λαϊκή συσπείρωση για την ανατροπή του μνημονίου και ευρύτερα των πολιτικών κυβέρνησης, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

κλικ εδώ να δείτε το πρόγραμμα και τους ομιλητές

 

Αργεντινή τόσο μακριά τόσο κοντά…?

Posted on

Μemoria de Saqueo του Fernando Solanas (2003)
Ένα ντοκυμαντέρ που περιγράφει τα γεγονότα που οδήγησαν στην οικονομική κατάρρευση της Αργεντινής το 2001, που εξαφάνισε τη μεσαία τάξη και ανέβασε το επίπεδο της φτώχειας στο 57,5%.
Βασική αιτία της κατάρρευσης ήταν η εφαρμογή νεο-φιλελεύθερων πολιτικών και συνταγών του ΔΝΤ, που επέτρεψαν την αρπαγή δισεκατομμυρίων δολλαρίων από ξένες τράπεζες και οργανισμούς.
To ντοκυμαντέρ ξεκινάει από την εξέγερση του λαού της Αργεντινής τον Δεκέμβριο του 2001 και εξιστορεί τα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση κάνοντας ιστορική αναδρομή…
Προτότυπο: Μemoria de Saqueo του Fernando Solanas (2003)
Ο Solanas παρουσίασε το νοκυμαντέρ το 2004 στο διεθνές φεστιβάλ κιν/φου του Βερολίνου και βραβεύτηκε με τη Χρυσή Άρκτο.
Η ταινία έλαβε επίσης το βραβείο καλύτερου ντοκυμαντέρ στο 8ο φεστιβάλ Λατινο-αμερικανικού κιν/φου του Λος Άντζελες.